در مورد دانشگاه

دانشگاه پيام نور واحد شلمزار

اين دانشگاه در سال 1388 با 4 رشته(حسابداري، مديريت بازرگاني،روانشاسي و مشاوره)و با 110 دانشجو آغاز به كار كرد با توجه به سياست دانشگاه پيام نور مبني بر آموزش براي همه همه جا و همه وقت اين دانشگاه در سال تحصيلي 90-89 توانست تعداد رشته هاي خود را به 6 رشته(زمين شناسي و تربيت بدني) و 240 دانشج افزايش دهد و سپس در سال تحصيلي 90-91 تعداد رشته به 11 رشته(مهندسي اقتصاد كشاورزي، مترجمي زبان، مهندسي كامپيوتر، مهندسي صنايع، مهندسي فناوري اطلاعات) افزايش دهد. در حال حاضر تعداد دانشجويان اين واحد 520 دانشجو مي باشد.

 

کیار از شهرستانهای چهار محال و بختیاری است و در۳۵ کیلومتری مرکز استان ،شهرکرد ودر منطقه کوهستانی زاگرس قرار دارد .

این شهرستان از شمال باشهرستان‌های شهرکردوفارسان، از جنوب با شهرستان لردگان ،از شرق با شهرستان بروجن واز غرب با شهرستان اردل همسایه می‌باشد . مرکز شهرستان کیار، شهر شلمزارمی باشد.

برخی گفته‌اند شلمزار به معنای دشتی است که در آن شلم (گیاهی از خانواده کتیرا) می‌روییده و برخی گفته‌اند شلم با ضمه تلفظ شده و به معنای محلی بوده که پس از بارندگی همراه با گل و شل می‌شده‌است.

از نکات جالب در شهرستان کیار نزدیکی شهر شلمزار مرکز این شهرستان به سایر مراکز شهرستان استان چهارمحال و بختیاری است

فاصله‌ی شلمزار از شهر‌های فارسان ،اردل ،شهرکرد و بلداجی( یکی از شهرهای شهرستان بروجن ) 35کیلومتر است .

 کیار  از زیباترین شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است که  از قدمت بسیار زیاد برخوردار است و مناطق گردشگری بسیاری دارد .

شهرستان کیار دارای آب وهوای سردکوهستانی وتابستان‌های معتدل می‌باشد.

از قله‌های معروف آن می‌توان کوه کیار وسبزه کوه را نام برد

شهرستان کیار دارای سابق دیرینه ای در فرهنگ وتمدن ایرانی ،اسلامی می‌باشد که وجود قلعه‌های تاریخی هم چون قلعه دزک ، شلمزار، وجود امامزاده‌های محمداکبر دستگرد امامزاده ،شاهزاده عبدالله سورک،امامزاده جعفر گهرو، امام زاده سرتنگ محمود ،مریک ،برنجگان و چندین امامزاده دیگر و مناطق گردشگری فراوان ودیگر آثار به جای مانده وکشف شده از قدیم همه نشان از تمدن دیرین وکهن منطقه دارد.

مردم کیار به زبان‌های فارسی و لری بختیاری صحبت می‌کنند, در مناطقی از شهرستان کیار نظیر روستای قلعه تک مردم این روستا به زبان ترکی صحبت می‌کنند .

مردم این شهرستان مسلمان وشیعه میباشند

زمین‌های کشاورزی شلمزار در این شهر بسیار دیده می‌شود که این شهر یکی از بهترین دارنده‌های زمین‌های حاصلخیز در استان چهارمحال و بختیاری می‌باشد.

این شهر دارای باغهای بزرگ انگور و بادام؛ گیلاس به نامهای احمد آباد و چزغان می‌باشد

کارخانهٔ اشی مشی، معرف به آب کوهرنگ واقع در این شهر می‌باشد

در فرهنگ دهخدا کلمه‌ی «کیار »علی رغم روحیات مردم شهرستان که همواره کار و تلاش و امید را سر لوحه کارشان قرار می‌دهند و پر شور و نشاط ایام به سر می‌برند به معنای  مردم تنبل و ضعیف و سست است .

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 13:34  توسط نسیم احمدی و مهتاب فلاح  |  نظر بدهید

 

 
+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 23:39  توسط نسیم احمدی دهکردی و مهتاب فلاح  | 

 
+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 21:49  توسط نسیم احمدی دهکردی و مهتاب فلاح  | 

عنوان:بازار خاکستری

گرداورنده:محبوبه مهربان

بازار خاکستری و مقابله با انها:

تجارت بازار خاکستری وقتی شکل می گیرد که یک شرکت محصولی را عالوه بر شرکت مادر در چند کشور دیگر نیز
تولید کند. به عبارت دیگر این بازار به توزیع کاال های مارک دار توسط افراد غیر مجاز داللت دارد...
بازرگانی و تجارت بازار خاکستری وقتی شکل می گیرد که یک شرکت محصولی را عالوه بر شرکت مادر در چند
کشور دیگر نیز تولید کند. به عبارت دیگر این بازار به توزیع کاال های مارک دار توسط افراد غیر مجاز داللت دارد.
بازاریابهای خاکستری کاالها را به قیمت کمتر از قیمت مجاز می فروشند، که از این عمل تحت عنوان واردات موازی
نیز نام برده می شود و معموال زمانی پیش می آید که کمبود عرضه وجود داشته باشد یا تولیدکننده بخواهد قیمت
محصوالت را افزایش دهد.یکی از پیچیده ترین مشکالتی که شرکتهای بین المللی با آن مواجه اند، پدیده تفاوت قیمتها بین کشورهاست. وقتی که
اختالف قیمتها زیاد می شود خریداران یا ریسک پذیران مستقل وارد بازار می شوند و محصوالت را در کشورهای
ارزان قیمت می خرند و مجددا به کشورهای با قیمت باال صادر می کنند و در نتیجه از اختالف قیمتها سود می برند. این
( نامیده GREY MARKET( یا بازار خاکستری)PARALLEL IMPORTرفتار آربیتراژی، واردات موازی )
می شود؛ چرا که این واردات در کانالهای توزیعی اتفاق می افتد که خارج از شعبات قانونی شرکت است. )جینت،
۱۹۹۸( از آنجا که برخی از شرکتهای جهانی به طور همزمان محصوالت استاندارد و یکسان خود را در چندین بازار
خارجی بازار یابی می کنند، این شرکتها و کاالهای کانال های مجاز آنها با پدیده ای ناخوشایند مواجه می شوند که به
بازار خاکستری مشهور است. بازارهای خاکستری معموال توزیع کنندگان و دالالن غیر مجاز را شامل می شوند که با
خرید محصوالت شرکت در بازارهای ارزان و فروش آنها در بازارهای گرانتر، برنامه های کانال های مجاز توزیع را
مختل و بی اثر می کنند. اگر چه این فعالیتها همیشه توسط دولت غیرقانونی تشخیص داده می شوند، اما شرکتهای جهانی
نگران بازارهای خاکستری هستند؛ چرا که این بازارها باعث کاهش فروش اعضای کانال های قانونی می شوند و
استراتژی های قیمت گذاری و توزیع را مختل می کنند. در ادبیات بازاریابی بین المللی واژه بازار خاکستری داللت بر واردات غیر قانونی کاالهای اصلی به یک کشور توسط
واسطه های غیر قانونی دارد. بازاریابان خاکستری عموما افرادی هستند که کاالهای خارجی را از تولید کننده یا واسطه
مجاز با قیمت نسبتا پایین می خرند و آن کاالها را به کشورهایی که قیمت رایج آن کاال ها در آنها باالست وارد می کنند.
در فرهنگ بازرگانی آکسفورد )۲۰۰۲( از سه رویکرد بازار خاکستری تعریف شده است.
بدین معنی که می توان گفت بازار خاکستری عبارت است از:
۱( بازارهایی که در آن کمبود کاال وجود دارد.
۲( بازار خاکستری نوعی از بازار سهام است که هنوز در آن سهام صادر نشده اند.
۳( بازار خاکستری بازاری است که در آن مصرف کنند گان سنشان باالتر از۷۰ سال است و موهای خاکستری رنگ
دارند که درآمد نسبتا خوبی دارند و خواهان مصرف آن هستند.از طریق کاالی بازار خاکستری داخلی، اعضای کانال تولیدکننده قانونی عالمت تجاری کاالها را به اعضای کانال
غیرقانونی می فروشند، سپس این اعضا کاالها را در داخل می فروشند. برعکس کاالهای بازار خاکستری داخلی،
کاالهای بازار خاکستری خارجی عالمت معتبری دارند و بدون موافقت مالک عالمت تجاری وارد می شوند. کانال های
توزیع برای هر دو نوع کاالی بازار خاکستری، کانال های موازی نامیده می شود که در آن کانال ها حداقل یک
تحویل دهنده در کانال توزیع، توزیع کننده غیرقانونی است.بازار خاکستری)واردات موازی( وقتی شکل می گیرد که یک شرکت، محصولی را عالوه بر شرکت مادر در چند کشور دیگر نیز تولید
کند. در این حالت محصوالت تولیدی توسط شعبه های فرعی شرکت در خارج از کشور برای فروش در بازارهای خارجی ممکن است
توسط توزیع کنند گان خارجی در بازارهای خاکستری فروخته شوند. این توزیع کنند گان، محصول را به بازار کشور تولیدکننده محصول،
عرضه می کنند. با اینکه محصوالت بازار خاکستری دارای نشان تجاری مشابه محصوالت داخلی همان شرکت هستند، اما اغلب کیفیت
اجزای تشکیل دهنده آنها ممکن است متفاوت باشند.) کیگان، ۱۹۹۹( بازار خاکستری در سطح بین المللی زمانی ایجاد می شود که
تفاوتهای زیادی در قیمتهای رایج محصولی یکسان بین دو بازار وجود داشته باشد. هر چه تفاوتهای قیمتی بیشتر باشد، دالالن بازار
خاکستری انتظار بازده بیشتری خواهند داشت و این امر آنها را بر این می دارد که به ناهماهنگیهای عرضه و تقاضا بین دو بازار
پاسخ دهند.۱( اختالفات قیمتی؛
۲( معروف بودن محصول در چندین بازار؛
۳( پایین بودن تعرفه ها و هزینه حمل و نقل؛
۴( شبکه جهانی اینترنت؛ شبکه جهانی اینترنت به طور فزاینده ای باعث ایجاد بازار خاکستری برای محصوالت داخلی و خارجی شده
است. به نظر بر من )۲۰۰۴( افزایش محبوبیت روز افزون وب به عنوان فناوری و یک مکانیزم انتقالی، باعث تسهیل مبادالت بازار
خاکستری)واردات موازی( شده است. وب به عنوان یک رسانه اطالعاتی باعث آگاهی بیشتر مشتریان می شود و از این طریق مشتریان از
قیمت پایین کاالها باخبر می شوند و اقدام به خرید کاالهای موجود در این بازار می کنند. شبکه جهانی وب همچنین این توانایی را به بازاریابان
خاکستری می دهد که فقط بر اساس نام و عالمت تجاری محصول تبلیغ کنند و کاال را به فروش برسانند و با توجه به اینکه کاال را به طور
مستقیم به مشتری می فروشند، از پرداخت مالیات و تعرفه می گریزند، قدرت رقابتی قیمت خود را افزایش می دهند و محصول را با قیمت
پایین تری به فروش می رسانند؛۵( نوسانات نرخ ارز؛
۶( مناطق آزاد تجاری: تحقیقات نشان داده است که مناطق آزاد تجاری نقش موثری را در شکل گیری بازارهای
خاکستری ایفا کرده اند؛
۷( مازاد عرضه: عرضه و تقاضا می تواند با شرایط بازار تغییر کند. بنابراین فروشنده یا دالل در یک کشور با
داشتن مازاد عرضه پیش بینی نشده ممکن است مایل باشد که مازاد عرضه را با حاشیه سود کمتر به فروش برساند و
این کار در نهایت باعث پیدایش بازار خاکستری می شود.مدیران بازاریابی شرکتهای چندملیتی بر این باورند که بازارهای خاکستری برای آنها خطر آفرین است.
اگر چه بازارهای خاکستری در کوتاه مدت منجر به افزایش فروش برای تولیدکننده میشوند، اما عموماً
در بلند مدت مشکالتی را در کانال های توزیع ایجاد می کنند. بررسیها نشان می دهد )برمن، ۲۰۰۴. هانس،
۱۹۹۰( که مهمترین خطرات ناشی از بازارهای خاکستری عبارت اند از:
۱( کاهش تدریجی ارزش نام و نشان تجاری؛
۲( تیره شدن روابط تولید کننده_ واسطه- مشتری؛
۳( اختالل در استراتژی های بازاریابی و کسب سود؛
۴( تضعیف استراتژی قیمت گذاری سنتی؛
۵( مشکل در ایجاد و نگهداری تصویر جهانی.
در ادامه بعضی از عوامل ذکر شده به طور مفصل مورد بحث قرار می گیرند.تضعیف عالمت تجاری در نتیجه فعالیت در بازار خاکستری ممکن است به علت فروش متداول با قیمت پایین، وجود دستورالعمل به
زبان خارجی، فقدان قطعات یدکی برای کاالهای جایگزین، کیفیت پایین محصوالت به علت شیوه های انبارداری محصوالت خارجی و
عدم کنترل تولیدکننده در انتخاب دوباره فروش، ایجاد شود. )برمن، ۱۹۹۶( از آنجا که فروش کاالها در بازار خاکستری توسط اعضای
کانال غیرمجاز صورت می گیرد و این کانال ها تحت کنترل تولیدکننده نیستند، اعضای کانال غیرمجاز ممکن است هر کار ناشایستی
مانند فروش کاالهای تعمیری انجام دهند و یا اینکه کاالهایی را در بازار بفروشند که فاقد استانداردهای الزم آن بازار باشند.)برمن،
۲۰۰۴( تولیدکنندگانی که محصوالت آنها در بازارهای خاکستری به فروش می رسد، زمانی که مشتریانشان بفهمند که آن محصول در
بازار دیگری با قیمت پایین تری مبادله می شود، با این تهدید مواجه می شوند که ارزش عالمت تجاری شان کاهش یابد. این قضیه بویژه
در مورد محصوالت لوکس )مانند عطر و لوازم بهداشتی و ...( بیشتر صدق می کند.)هانس، ۱۹۹۰( بنابراین می توان گفت که بازاریابان
خاکستری بر روی تصویر نام و نشان تجاری که توسط تولیدکننده ایجاد شده است، مجانی سواری می کنند.قیمت پایین کاالها در بازار خاکستری باعث می شود که مشتریان، قیمت کاالهایی که توسط دوباره فروشان مجاز به
فروش می رسانند را خیلی باال تصور کنند. ولی علت قیمت باالی دوباره فروشان مجاز، یک سری عوامل از جمله
تبلیغات است که بازاریابان خاکستری چنین هزینه هایی ندارند. )برمن، ۲۰۰۴( بنابراین ادامه فروش کاال با قیمت پایین
در بازار خاکستری باعث ارزش زدایی نام تجاری محصول می شود که در نهایت این امر منجر به تضعیف استراتژی
قیمت گذاری سنتی خواهد شد.
کاهش تدریجی ارزش نشان تجاری تیره شدن روابط تولیدکننده - واسطه - مشتری، اختالل در
استراتژی های بازاریابی و کسب سود، ازجمله مهمترین خطرات ناشی از تشکیل بازارهای خاکستری
برای شرکتها هستندبازار خاکستری باعث می شود که شرکت کنترل کمتری بر استراتژی بازاریابی خود داشته باشد. با توجه
به اینکه بازاریابان خاکستری، واسطه های غیرمجازند، تولید کنند گان نمی توانند آنها را کنترل و نظارت
کنند. بازار خاکستری همچنین می تواند برنامه های بازاریابی از قبیل طرحهای معرفی محصول جدید را
تحت تاثیر قرار دهند.)برمن، ۲۰۰۴( سرانجام اینکه استراتژی بازاریابی و عملکرد سود کلی شرکت
ممکن است از طریق فعالیتهای بازار خاکستری به طور ناسازگاری تحت تاثیر قرار گیرد)برمن،۲۰۰۴(،
یعنی اینکه صحت پیش بینی، استراتژی قیمت گذاری، طرحهای بازرگانی و دیگر فعالیتهای بازاریابی
می تواند از طریق گسترش غیرمنتظره واردات بازار خاکستری تحت تاثیر قرار گیرند.از آنجا که بازار خاکستری)واردات موازی(، انحرافی در زنجیره تامین قانونی به حساب می آید، اکثر محققان و
صاحب نظران، استراتژی های مبارزه با آن را از رویکرد عرضه بررسی کرده اند. ولی این استراتژی ها از نظر
اجرامشکل به نظر می رسند:
اوال با در نظر گرفتن پدیده جهانی شدن، هرگونه اقدام فعال بازاریابی، مدیران نام و نشان را محدود می کند یا آثار
استراتژی »یک قیمت برای همه« حاشیه سود نام تجاری را کاهش می دهد و نفوذ
منفی بر جای خواهد گذاشت. مثالً
در بازار را محدود می کند. ثانیاً وقتی که بازار خاکستری به وجود آمد، توزیعکننده و نماینده مجاز آسیب می بینند و
مشتریان قیمتهای مرجع جدیدی کسب می کنند. زمانی که که توزیع کنندگان مجاز دیگر قادر نباشند ارزش اضافی به
مشتریان ارائه کنند، مدیران نام و نشان تجاری براحتی نمی توانند از طریق استراتژی های انفعالی به وضعیت قبلی خود
برسند.راهبردی است که بتواند شرکتهایی که کاالها را به دوباره فروشان غیرمجاز
می فروشند، شناسایی کند. تولیدکننده یا عمده فروش می تواند انتقال دهنده را از طریق
شماره سلایر محصول و اطالعات ضمانت نامه ردجویی کنند. تولیدکنندگان و
عمده فروشان همچنین باید دوباره فروشان را آگاه و آنها را کنترل کنند.بدقت، استراتژی قیمت در نواحی بازار را ارزیابی کند.
بعضی از تولیدکنندگان، اندازه بازار خاکستری را از طریق طرحهای مالی ویژه، انتخابهای کاذب و
برنامه های ضمانتی محدود کرده اند .تولیدکنندگان با توجه به عالیق محلی، استفاده از زبان خاص یا استانداردهای مخصوص هر کشور، در
کاالها اختالف ایجاد کنند و سپس کاالهای مختلفی را به کشورهای مختلف بفروشند. این امر باعث خواهد
شد که انتقال کاال به بازارهای خارجی خیلی مشکل شود، چرا که هر کاالیی مطابق با نیازهای کشور
خاصی تولید می شود. )برمان، ۱۹۹۶(استراتژی های فعال
استراتژی های انفعالیاستراتژی های انفعالی یک سری اقدامات قانونی هستند که برای توقف بازارهای خاکستری انجام
می شوند. )برمن ، ۲۰۰۴( اغلب، واردات بازار خاکستری به طور غیر منتظره ای در سطوحی که
نیازمند توجه فوری است رشد می کند . در چنین وضعیتی یک شرکت می تواند با انتخاب
استراتژی های خالقانه زیر، تأثیر معکوس فعالیتهای بازار خاکستری را کاهش دهد . این
استراتژی ها عبارت اند از: تقابل، مشارکت، کاهش قیمت، مداخله در عرضه، همکاری و خرید این استراتژی نیازمند واسطه های مجازی است که با داللهای بازار خاکستری روبه رو
شوند. نقش تولیدکننده در این استراتژی این است که واسطه های مجاز را حمایت کند.
درجه و نوع حمایت به قوتها و ضعفهای واسطه بستگی دارد.)گالینی و هالیس،۱۹۹۹(
تقابل استراتژیک می تواند به صورتهای آموزش واسطه، تجزیه و تحلیل عوامل درونی
انجام گیرد.بسیاری از واسطه های ضعیفتر یا غیر تهاجمی ممکن است مورد حمله بازار خاکستری قرار گیرند.
زمانی که این امر رخ دهد، اولین واکنش واسطه ها این است که ممکن است، عصبانی شوند و به سوی
تولیدکننده حمله و از او انتقاد کنند که چرا بازار خاکستری وجود دارد.)هانس،۱۹۹۰( بنابراین بایستی
واسطه ها را از فعل و انفعاالت و مزایای حاصل از شناسایی بازار خاکستری به طور وسیع از جمله
اینکه چرا بازار خاکستری وجود دارد، بازار خاکستری در کجا وجود دارد و آنها در مقابله با بازار
خاکستری چه چیزی باید انجام دهند، آگاه نمود. زمانی که واسطه ها در مورد بازار خاکستری آموزش
دیده باشند، انتظار پدیدار شدن چنین بازاری را دارند، بنابراین بیشتر انرژی خود را صرف این می کنند
که از پدیدار شدن این بازار جلوگیری کنندتولید کنندگان همچنین می توانند به واسطه ها کمک کنند تا ضعفها و قوتهایشان را
شناسایی کنند. استراتژی هایی که برای شناسایی قوتهای واسطه ها تدوین می شوند،
می توانند برای مقابله با داللهای بازار خاکستری مناسب )بهترین( باشند.این استراتژی نیازمند واسطه هایی است که از بازار خاکستری خرید می کنند . استراتژی مذکور اغلب توسط
واسطه های کوچکتری که از لحاظ مالی توان اجرای تقابل را ندارند، مورد استفاده قرار می گیرد.)هویر،۲۰۰۱( از
طریق مشارکت در بازار خاکستری، واسطه ها می توانند با قیمتهای داللها مقابله کنند و بنابراین از کاهش سهم
بازارشان جلوگیری کنند. واسطه ها می توانند قیمت معامالت عادی شان با مشتریان را حفظ کنند، اما برای ایجاد رفتاری
ترجیحی با مصرف کنندگانی که در جامعه شان رهبران افکار عمومی اند، انعطاف پذیری از خودشان نشان
دهند.)هانس،۱۹۹۰( استراتژی مشارکت فقط باید به عنوان یک استراتژی کوتاه مدت برای ضربه زدن به دالالن
بازار خاکستری، تا زمانی که یک استراتژی جامعتر ایجاد شود، مورد استفاده قرار گیرد. اولین ریسک در مشارکت
بلند مدت این است که ادراکات مشتریان ممکن است، کیفیت محصوالت بازار خاکستری را مورد تائید قرار دهد.
زمانی که این مورد پیش آید، تالشهای زیادی برای شکستن آن و ایجاد عدم اطمینان نسبت به محصوالت بازار
خاکستری می طلبد.مقابله تهاجمی در بردارنده قیمتهاست و مانوری است عمده برای کاهش سریع اقدامات بازار خاکستری محلی از طریق
تعدیل قیمتها. این رویکرد نسبت به تقابل استراتژیک پر ریسک تر است. رایجترین نوع مقابله تهاجمی، کاهش موقتی
قیمتهای انتخابی است.)مویل و همکاران،۲۰۰۳( واسطه های مجازی که از لحاظ مالی قوی اند، می توانند الگوهای
واسطه بازار خاکستری را شناسایی و با آنها مقابله کنند و یا به بازار خاکستری ضربه وارد کنند. کلید موفقیت
استراتژی کاهش قیمت به توانایی واسطه ها در تحمل کردن قیمت پایین برای کاهش فعالیتهای بازار خاکستری به طور
موثر وابسته است. این استراتژی برای اولین بار در سال ۱۹۸۵توسط بعضی از تولید کنندگان آمریکایی به طور
موفقیت آمیزی مورد استفاده قرار گرفت.دومین ساز و کار تهاجمی، دخالت در عرضه است. در صورتی که واسطه
استطاعت مالی باالیی داشته باشد می تواند منبع واردات بازار خاکستری را
شناسایی و قیمتی را برای آن کاال پیشنهاد کند که باعث شود واسطه بازار
خاکستری نتواند به فعالیتهایش ادامه دهد. )هویر،۲۰۰۱( تولیدکنندگان همچنین
می توانند در عرضه محصول دخالت نمایند.این استراتژی در این جمله خالصه می شود که » اگر نمی توانید آنها را شکست دهید به آنها ملحق شوید«. فقط
تعداد کمی از واسطه های مجاز با دالل بازار خاکستری محلی شان مذاکره می کنند. توافق زمانی حاصل می شود
که واسطه حجم ثابتی از کاالهای بازار خاکستری را در عوض حق مسلم برای فروش آن نام تجاری خاص در
محدوده مشخص خریداری کند. همکاری اگر چه موثر است، ولی ریسک قانونی نیز در بر دارد.
▪ تملک: آخرین استراتژی انفعالی برای مقابله با وارد کننده بازار خاکستری، استراتژی خرید است. این
استراتژی زمانی به طور جدی مورد توجه قرار می گیرد که عملیات داللی در ناحیه ای واقع شده باشد که
فرصت زیادی در آن وجود دارد و عملیات واسطه مجاز محدود باشد.استراتژی های فعال قبل از شروع و شکل گیری بازار خاکستری باید به کار گرفته
شوند.در این استراتژی، تولید کننده می تواند قیمتهای کانال توزیع مجاز خود را به حداقل
برساند تا اینکه از این طریق، جریان بازار خاکستری را از بین ببرد و یا اینکه تخفیف
حجم های بسیار باال را به حداقل برساند تا تاجران نتوانند مقادیر زیادی را با قیمت
ارزان بخرند و سپس در بازار خاکستری به فروش برسانند.)اسماعیل پور، ۱۳۸۳(
کاهش تفاوت قیمت باید به قدری باشد که بازار خاکستری نتواند به سوی آن برود.در صورتی که تولیدکنندگان بخواهند از طریق اختالف قیمتی، سود باالیی ببرند، باید
از طریق توجه به ضرورت ایجاد بلند مدت واسطه هایشان، پیچیدگیهای بازار
خاکستری را کاهش دهند.می توان گفت،فناوری اطالعات ابزار جدیدی است که تولیدکنندگان با استفاده از آن می توانند
تهدیدات بازار خاکستری را کاهش دهند. با استفاده از فناوری اطالعات و پایگاه داده ای که از
طریق اینترنت قابل دسترسی است، تولیدکنندگان می توانند پتانسیل های بازار خاکستری را به
طور موثری کنترل و پیش بینی کنند. با ترکیب استراتژی های گفته شده در این مقاله با فناوری
اطالعات و پایگاه داده ای، تولیدکنندگان و توزیع کنندگان آنها شایستگیهای رقابتی الزم را برای
مبارزه با این بازار کسب خواهند کرد.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 21:46  توسط نسیم احمدی دهکردی و مهتاب فلاح  | 

1900367030
23
فهرست مطالب4
مقدمه
فصل اول
تاریخچه بسته بندی
فصل دوم
اهداف بسته بندی
فصل سوم
نقش طراحی گرافیک
در بسته بندی
فصل چهارم
نقش رنگ بر ادراک
مشتری5
نتیجه گیری منابع
فصل هفتم
اثر بسته بندی بر کاهش
زیان های زیست محیطی
فصل ششم
اندازه بسته بندی
فصل پنجم
شکل بسته بندی مقدمه
 بسته بندی علم، هنر و فن آوری محافظت از محصول برای نگهداری، انبار، انتقال و
توزیع، ذخیره، فروش و استفاده از آن است. بسته بندی شامل مراحل طراحی، ارزیابی
و تو لید بسته ها می شود. بسته بندی بطور بسیار جامعی بر زندگی ما سایه
افکنده است، بطوریکه ما در تمام اطراف خود آن را مشاهده می کنیم. از اقالم مواد
غذایی و دارویی گرفته تا کاالهای مصرفی و لوازم خانگی و کاالهای صنعتی و
استراتژیک مانند محصوالت پتروشیمیایی همه با بسته بندی مرتبط هستند. بسته
بندی یکی از حساسترین و در عین حال تعیین کننده ترین مراحل عرضه و مصرف
کاالست.اهمیت آن تا بدان جاست که حتی کیفیت ومحتوای بعضی از مواد را تحت تاثیر
قرار می دهد و بسیاری از مصرف کنندگان بخشی از کیفیت را به بسته بندی آن نسبت
می دهند.بسته بندی می تواند عامل تمایز از رقبا و نوعی مزیت رقابتی باشد.
6 وظیفه اصلی بسته بندی محافظت از محصول است.
 بسته بندی با برچسب های استاندارد این امکان را به ما می دهد تا متوجه شویم چه نوع
محصولی داخل بسته قرار دارد و شرایط حفظ و نگهداری آن چگونه است. سازمان جهانی
استاندارد و سازمان های معتبر و ملی استاندارد کشورهای پیشرفته گامهای مهمی در
تدوین استانداردهای بسته بندی و مشخصات فنی آن برداشته اند. بطوریکه ما در تمام
اطراف خود آنرا مشاهده می کنیم. یک بسته بندی نوآورانه می تواندحتی ادراکات مصرف
کنندگان را نسبت به محصول تغییر دهد و یک موقعیت خرید در بازار ایجاد کند.در ادبیات
بازاریابی بسته بندی نقش با اهمیتی را به عنوان یکی از ابزار بازاریابی از طریق حفاظت
ترفیع و آسایش مصرف کنندگان بازی می کند.
78
فصل اولبسته بندی جزء الزم و ضروری زندگی مدرن است .به همان نسبت اهمیت و گستردگی
کاالهایی که دارای بسته بندی هستند نبیز بیشتر است.
9
 امروزه تولید بسته ها به یک صنعت، هنر، فعالیت اقتصادی بزرگ تبدیل شده است.
 بی گمان بشر شیوه های بسته بندی را از طبیعت آموخته است. نگاهی به مرکبات، تخم
پرندگان، پوسته های بیرونی بعضی میوه ها مانند گردو، فندق، پسته، بادام وغیره این
واقعیت را اثبات می کند.
250  سال پیش از میالد، نخستین نمونه های قوانین محدود کننده وتاثیرگذار در مورد بسته
بندی کاال ها در عصر یونان باستان مشاهده شده است. آنان روغن زیتون را در ظرف های
خاصی با نام آمفورا، بسته بندی می کردند. این بسته ها را با مهری که نقش برجسته
ایجاد می کرد ودولت شهر تولید کننده، زمان نقش کردن مهر وفرد مسئول را مشخص می
کرد ممهور می کردند درسال 1900 کالکز به بازار آمد وبسته بندی های انعطاف پذیر بوجود آمد.
 دهه ی 1930 بسته بندی در خال ابداع گردید. درفاصله ی بین سال های 1950-1946،
روش های جدید ساخت پالستیک ابداع شد وبرای اولین باراز ورق نازک پالستیک برای
گوشت ماکیان ونگهداری در دمای زیر صفر استفاده گردید. روش های بسته بندی با
اتمسفر کنترل شده )CAP(بوجود آمد.
 ظهورانقالب صنعتی تحول اساسی در صنعت بسته بندی ایجاد کرد، به طور کلی عوامل
توسعه ی صنعت بسته بندی را می توان در زیر مشاهده کرد:
10
 راحت طلبی مصرف کنندگان
 رشد تجارت بین المللی
 شدت گرفتن رقابت
 اهمیت دادن افراد به بهداشت11
 تدوین استانداردهای مواد غذائی
 تسهیل وتوسعه ی حمل ونقل
 تمایل به خرید هفتگی
 زمان کم برای تصمیم به خرید
 افزایش بخش بندی بازار
 افزایش محل تولید تا مصرف
 حجم کوچکتری از محصوالت به علت تغییرات جمعیت شناختی ضرورت پیدا کرده است
 افزایش اهمیت امنیت واطمینان
اثربسته بندی در کاهش ضایعات ناشی از اثرات منفی محیطی
گسترش شهرها وافزایش جمعیت آنان
رواج فروشگاه های بزرگ وتوسعه ی خرید سلف تغییر سبک زندگی ومشاغل بیرون از منزل زنان
 پیشرفت تکنولوژی
در اواخرقرن نوزده، انقالب صنعتی 5 پیشرفت مهم را در امر بسته بندی رایج کرد.
 استفاده از قوطی های فلزی مخصوص مواد غذائی که قابلیت فرایند حرارتی داشتند.
 استفاده از تیوپ های قابل انعطاف که قابلیت چاپ مناسبی داشتند
 استفاده از کارتن های تاتا
 استفاده از جعبه های الیه دار قابل حمل که به طور کلی جایگذین ظروف چوبی گردید.
 استفاده از درب های تاجی شکل که یک روش مناسب برای ایجاد دوخت غیر قابل نفوذ
در بطری بودند.
1213
فصل دوم بسته بندي به سیستم هماهنگی اطالق مي شود كه هدف از آن آماده سازي
كاال جهت حمل و نقل، توزيع، انبار ، فروش و مصرف باشد. بسته بندي يك
عملیات تجاري پیچیده، پويا، علمي، هنري است كه در بنیادي ترين شكل خود
،كاركرد هاي محافظت، نگهداري، حمل و نقل، اطالع رساني و فروش را شامل
مي شود .بسته بندي نوعي عملكرد خدماتي است كه به خودي خودنمي تواند
وجود داشته باشد زيرا به يك كاال نیازمند است .اگر كاال يي وجود نداشته باشد
بسته بندي نیز وجود نخواهد داشت.اکنون به چند مورد از اهداف بسته بندی
اشاره میکنیم.
محافظت فیزیکی
 اشیاء قرار داده شده درون بسته نیاز به محافظت در برابر سایر عوامل مانند
ضربه، لرزش، فشار، حرارت و غیره... دارند.
14الیه و مانع محافظتی
 محافظت در برابر عدم ورود اکسیژن، بخار آب، گرد و خاک ، اشعه ماورابنفش و...، در بسته
بندی مدنظر قرار می گیرند .عدم نفوذپذیری بسته یک فاکتور اساسی و مهم در طراحی
بسته بندی است. در بعضی از بسته ها از ماده جذب کننده اکسیژن برای کمک به طول
عمر بسته و به ویژه محصول داخل آن استفاده می شود.فشار هوای تعدیل شده یا کنترل
شده نیز در بعضی از بسته های غذا گنجانده شده است.
 حفظ کیفیت محتویات داخل بسته و طوالنی کردن عمر آن یکی از مهمترین وظایف بسته
بندی است.
15اطالع رسانی
 اطالعاتی مانند نحوه انبار و استفاده از محصول، ترابری، چگونگی حذف یا نابود کردن
بسته ها یا محصوالت بر روی بسته ها چاپ شده و یا توسط برچسب آنها چسبیده می
شوند. تمامی محصوالت غذایی، دارویی، پزشکی و شیمیایی بسته بندی باید با
استانداردهای معتبر بین المللی مطابقت داشته و در برخی موارد با قوانین بین المللی
یا منطقه ای یا انجمنی مانند , FDA , IMDG codeو... مطابقت داشته باشند.
 بسته بندی ها و برچسب ها می توانند توسط بازاریابان برای ترغیب مشتریان بالقوه
برای خرید محصول استفاده شوند. طراحی بسته یک نمود بیرونی ثابت و مهم برای
دوجین از سالها بوده است.ارتباطات بازاریابی و طراحی های گرافیکی برای نما دادن به
بسته و در اکثر موارد به عنوان نقطه اصلی فروش بکاربرده شده اند.
1617
ایمنی
 بسته بندی نقشی مهم و اساسی در کاهش ریسک امنیتی برای سالمت محموله دارد.
بسته ها با پوشش مقاومتی مناسب بهتر می توانند در کاهش آسیب و همچنین جلوگیری از
دستبرد به محصول مطلوب واقع شوند .بسته ها می توانند برای کاهش خطر دستبرد و
دسترسی غیر مجاز به کاال ، سازماندهی و مهندسی شوند.
ساختمان بعضی از بسته ها برای جلوگیری از دسترسی غیر مجاز عایق مقاومتی دارند و بعضی
نیز دارای مهر و الک برای جلوگیری از باز شدن و دستبرد می باشند. بسته ها همچنین
می توانند شامل ابزارهایی مانند بسته های زنگ دار و یا برچسب های RFID باشند.
سهولت
 بسته ها باید ویژگی هایی را به همراه داشته باشند که باعث سهولت در توزیع، جابه جایی،
نمایش، باز و بسته نمودن دوباره، فروش، استفاده و استفاد ٔه مجدد از آن گردند.18
فصل سوم عکس، طرح، نقش، تصوير و تصويرسازي هاي مخصوص بسته بندي يکي از عوامل
تاثیر گذار در طراحي گرافیک بسته بندي مي باشند. نقش طرح و تصوير را در بسته
بندي مي توان به نیرويي جهت کمک به تجسم و فهم محتويات دروني بسته تشبیه
کرد. طرح و تصوير ، ساختار، لوگو و رنگ در ساختن شخصیت و قابلیت بسته به ايفاي
نقش پرداخته و طرح بسته را کامل مي کند.
نقش طراحي گرافیک، چاپ و بسته بندي موفق يک کاال در صادرات ، ورود به بازارهاي
جهاني و در نتیجه باال بردن کاالهاي تولیدي و فروش کاال غیر قابل انکار است . اين در
حالي است که صنايع داخلي ما از داشتن يک چنین تفکر موفقي تا حدود بسیار زيادي
دور مانده اند. به هر صورت ضعف گام هاي کنوني تولید کنندگان ما در اين زمینه حکايت
از عقب ماندن کشور ما از قافله جهاني اين رويکرد هنري و تاثیر گذار دارد.
19 يک طراحي بسته بندي موفق، با داشتن طرح و يا تصاوير مناسب با آن مي تواند در بازار
هدف موفق تر از ساير رقبا باشد چیزي که کشور ايران در اين مورد با چالش هاي
فراواني با آن روبرو است. در بسته بندي هاي موفق، دارا بودن تصوير به صورت يک نیاز
درآمده است و تصاوير زيبا و رنگین، چشم هاي مخاطبین را به سوي خود جلب مي
نمايد. حتي دارابودن عکس باعث انگیزش و تحريک در خريد کاال مي گردد و شخص را
متقاعد مي سازد تا کاالي مورد نظر را حتي براي يک بار خريداري نمايد. در اين حالت
مصرف کنندگان از روي طرح و نقش بسته آنها که به نوعي نشان بدل گشته اند، آنها را
مي شناسند. البته اگر طرح و نقش هاي روي بسته به صورت ادامه دار و تعريف شده در
طراحي ها وجود داشته باشند، مي توانند به نشان آن برند تبديل گردند.
اما گاهي يک عکس مناسب، قدرت و تاثیر بیشتري به طرح مي بخشد، به شکلي که
استفاده از عکس بیشتر مورد استقبال طراحان و سازندگان بسته بندي قرار گرفته
است.
20گرافیک بسته بندی به سه موضوع اصلی فرم رنگ وانتخاب خط مناسب مربوط می شود.
طراح در انتخاب این سه موضوع اصلی باید به تفاوتهای فرهنگی بین جوامع وگروههای
مختلف جامعه توجه کند.
برای مثال بچه ها بیشتر از هر چیز به رنگ توجه می کنند، در صورتی که مردان بیشتر به
شکل دقت می کنند. رنگ از دوران باستان مورد توجه و تحقیق بوده است. در عصر حاضر
نیز رنگ در فرهنگ های مختلف دارای مفاهیم گوناگون است. به طور کلی می توان گفت
رنگ مشکی در سالهای اخیر به دلیل عمیق بودن و خنثی بودن با اینکه سمبل اندوه است
در بسیاری از بسته بندی های لوکس مانند عطریات و...استفاده می شود که در واقع یک
نوع حس اشرافی را القا می کند. رنگ سفید احساس خنکی معصومیت صداقت و پاکی
را القا کرده و به خصوص وقتی با سبز باشد آرام ترین رنگهاست و در هیچ جهتی حرکت
نمی کند.
21سمبل رنگ آبی ترکیب مناسبی را ارایه می کند، که فرهنگ بورژوازی است که بی
حرکتی را تداعی می کند. در واقع سبز امید زندگی است و آبی مملو از تفکر و جدیت
است. سرخ عالمت شادی نیرو قدرت مردانگی و تحرک است. هم جدیت و هم وقار و
مهربانی را القا می کند و هر چه تیره تر می شود، جدی تر و عمیق تر و جسمانی تر
می شود. و در حالت صورتی رمانتیسم و خجالتی بودن را القا می کند. نارنجی رنگی
زنانه است که زندگی روحانی درونی را القا می کند که هرچه تاریکتر می شود، بشر را
بیشتر به سمت بی نهایت می خواند. زرد پرسر و صداترین و خیره کننده ترین و پردوام
ترین رنگهاست و بر خالف آبی عمق را القا نمی کند. بنفش اندیشه ای متفکر و عرفانی
و راز گونه را القا می کند.
22 فرم
اشکال مکعب و چهارگوش به دلیل قابلیت نشان دادن مناسب ترین فرم بسته بندى است.
همچنین این فرم در قفسه براحتى کنار هم قرار مى گیرند. در طراحى فرم، اندازه نیز از اهمیت
. باالیى برخوردار است. شیشه هاى کوچک عطر، احساس با ارزش بودن را القا مى کند
مثالً
 طراحى خط
یک طراح بسته بندى باید زوایه دید جامعى نسبت به خط داشته باشد که توانایى و تجربه
چشم هایش در تشخیص این موضوع در نشریات و پوسترها و عالئم خیابانى ناشى مى شود.
هر نوع از بسته بندى، نوع خاصى از خطوط را طلب مى کند. مثالً در جعبه هاى شیرینى و
شکالت باید حروف نرم و کشیده استفاده شود تا حالتى باریک و زیبا داشته باشد. در جعبه
هاى دیسک هاى کامپیوتر از حروف محکم استفاده مى شود که دوام را تداعى مى کند.
23در مورد محصوالتى که خواندن اطالعات آنها ضرورى است مثالً داروها، خوانا بودن حروف مهم
است و در نهایت براى بچه ها انتخاب حروف درشت مطلوب تر است. اهمیت کار روى بسته
بندى، بارها و بارها اثبات شده است. در مواردى، بخصوص آنجا که ارزش افزوده شرکت از راه
بسته بندى ایجاد مى شود - مثل صنایعى که برپایه مونتاژ شکل مى گیرند - به صورت عینى،
اثرات بسته بندى قابل رؤیت است. در مواردى پیش آمده که با به کار بردن شیرینگ براى کاالیى
که درشرکتى مونتاژ مى شده، تقاضا در ماه اول صددرصد افزایش یافته است.
2425
فصل چهارمعواملی از قبیل صدا،سایز،شکل و رنگ میتوانند به جلب توجه و خلق احساسات کمک کنندکه
احتمال خرید را افزایش دهند.یک فاکتور کلیدی در گزینش رنگ بررسی بازار است .تحقیق و
بررسی بازار که شامل رنگ هم می شود در فروش محصول به کار می آید.هرگز یک ته مایه ی
قرمز رنگ روی پالستیک اثر همین رنگ را روی پارچه نخواهد داشت حتی اگر آن رنگ سایه های
یکسان و یکنواختی را پدیدار سازد و حتی بر سطح براق و صاف فلزی اعمال شود،مسلما اثرات
متفاوتی را نسبت به زمانی که رنگ ریشه های یک فرش را تشکیل می دهد القا خواهد
کرد.بشر از دیر باز با تاثیر پذیری از محیط رنگی طبیعت پیرامون خویش نسبت به رنگ حساس
بوده و از رنگ در زمینه های مختلف استفاده ی فراوانی کرده رستورانهای رسمی از رنگ آبی
استفاده می کنند تا مشتریانشان آرامش داشته باشند .محصوالت لوکس در بسته های
مشکی نشان از این دارد که سهم بازارشان برای افراد با در آمد باال می باشد.
26 نقش رنگ در بسته بندی
 جلب توجه و به چشم آمدن بسته بندی در محل فروش
 عامل شناسایی کاال در فروشگاه
 باعث می شود بسته به آسانی در خاطر بماند
 تا حدودی محتوای بسته را معرفی می کند
 می تواند بر انگیزاننده احساسات باشد
 و بسیاری از عوامل از این دست
 عوامل موثر در انتخاب رنگ بسته بندی
27 محل زندگی
افراد بر اساس مناطق زندگی خود انتخاب رنگ متفاوتی دارند. ترجیح رنگ ها در شهر ها و
روستا ها متفاوت از یگدیگرند.
 فرهنگ جامعه
این عامل ناشی از داشته های گذشته و تاثیرات حاکم بر مبنای ارزش های افراد است.
 شرایط اقتصادی
در دوران مساعد رنگ قرمز و آبی و زرد و در دوران رکود ترکیب سبز و زرد پیشنهاد می شود.
 رنگ انتخابی بایستی متفاوت از رنگ محصوالت گران رنگ ترکیبی استفاده می شود.
 رنگ های رسمی قراردادی
ممکن است انتخاب رنگ ها در نتیجه بعضی از شروط از قبل انتخاب شود.
2829
 عملکرد هر رنگ با توجه به وظیفه اصلی هر محصول
نوع کاال
 نیت خرید مشتری
 جنسیت: خانم ها از رنگ شاد و در آقایون رنگ های تیره را ترجیح می دهند
 قیمت: برای محصوالت ارزان، رنگ ساده و برای محصوالت گران رنگ های ترکیبی استفاده
می شود.
 محل مصرف
 سن: رنگ روشن در جوانی و رنگ های اشباع در بزرگسالی پیشنهاد داده می شود.
 آب و ها، فصل
 فرم و شکل بسته بندی30
فصل پنجم31
منظور از شکل کلیه فضای دو بعدی است که با چند خط محصور شده است. طرح های مستطیل
مربع، دایره، بیضی فرم محسوب می شوند. فرم می تواند ترکیبی از این رنگ ها باشد و حتی
انحنا و شکستگی های زیادی نیز داشته باشد.
ساختار نحوه رسیدن به فرم حجم دار و سه بعدی است. به عبارت دیگر یک فرم مشخص را می
توان به روش های مختلفی بدست آورد. یک ساختار خوب باید مانع فساد و یا ضربه پذیری کاال
شود، در حمل و نقل یا قرار گرفتن در کارتن مادر و یا انبار کردن عملکرد مطلوبی داشته باشد.
انتخاب ساختار بسته بندی به جنس مواد سازنده آن، بسیار وابسته است.
ساختار بسته بندیدر دنیای رقابتی تجارت امروز با انواع مختلف از هر کاال و روش های مختلف ترویج فروش،
موفقیت هر محصول در فروش، مستلزم این است که بسته بندی و ظاهر محصول بتواند آن
ارتباط مؤثر را با خریدار بالقوه ایجاد کند؛ به عبارت دیگر زمینه برگزیده شدن و جلب نظر مشتری
را فراهم سازد. این ارتباط با نشانه ها و شکل بسته بندی برقرار می گردد؛ برای مثال برروی
بسته بندی رطب می توان عکس یا طرحی از نخلستان را تعبیه کرد که تداعی کننده داستان یا
خاطره ای از آن محیط باشد. البته مهارت طراحی خود در ایجاد چنین ارتباطی نقش مؤثری دارد.
همانگونه که می دانیم عمل خرید محصول، پایان فرایند خرید و خاتمه رابطه خریدار و فروشنده
نیست بلکه عمل خرید، آغاز ارتباط مشتری با سازمان تولید کننده است
32لذا ظاهر بسته بندی باید خاطره خوب مصرف کاال را تداعی کند و موجب تکرار خرید شود.
مطالب درج شده روی بسته بندی و دفترچه راهنمای محصول، اطالعات بیشتری در مورد
محصول به مصرف کننده منتقل خواهد کرد .اندازه بسته بندی نیز ادراک متفاوتی را در افراد
مختلف ایجاد می کند. بعضی مردم بسته بندی بزرگتر را نشانۀ استحکام و توان فنی وسیله
درک می کنند و بعضی ظرافت بسته بندی را نشانه دقت بیشتر در ساخت محصول می
پندارند. رنگ آمیزی عامل دیگری است که بازاریاب به وسیله آن با مصرف کننده بالقوه ارتباط
ایجاد می کند. زیرا هر رنگی در هر جامعه ای نشانه ای خاص است.
33 هر چند درب می توتند جز ساختار بسته بندی طبقه بندی شود و به علت
اهمیت، آن را به طور جداگانه مورد بحث قرار می دهیم. درب یک قطعه مکانیکی
است که محتویات درون یک ظرف را از محیط پیرامون جدا می سازد.
 در انتخاب یک سیستم دربندی مالحظات زیادی باید در نظر گرفته شود از جمله
 مسائل اقتصادی
 امکان بستن دوباره درب، بعد از باز شدن
 سازگاری شیمیایی درب با محتویات داخلی آن
 دربند باید کار بر پسند باشد و. . . . .
34
در بندی35
فصل ششم
اندازه بسته بندی تصمیم گیری در مورد اندازه بسته بندی نمی تواند بدون بررسی فرهنگ و اقتصاد بازار به
طور موفق انجام شود. زیرا بعضی از محصوالت، تاریخ مصرف دارد و امکان فاسد شدن آنها
پس از انقضای تاریخ مصرف وجود دارد. لذا با توجه به میزان مصرف باید مقدار محصول بسته
بندی شود. در صورتی که تمایل مردم به راحت طلبی بیشتر شود و یا قدرت خرید بیشتری
پیدا کنند و یا به دلیل فرصت زمانی محدودتر خرید، تمایل مردم برای خرید محصوالت در
بسته های بزرگتر بیشتر می شود. لذا گاهی الزم است اندازه های متفاوتی از بسته
بندی برای بخش های متفاوت بازار طراحی گردد. اندازه، حجم یا ابعاد به فرم بصری بسته
مفهوم می دهد و هویت خاص مصرف کننده ویژه را معرفی می کند.
 اندازه و کمیت یک بسته بیشتر بر اساس پنج محور انتخاب می شود:
3637
 وظایف کاربردی مانند سهولت در حمل و نقل و نگهداری
 مقتضیات قانونی مثل قوانیین صادرات و استاندارد ها
 نیاز مصرف کننده، یعنی مقدار محصولی که در یک دوره الزم دارد
 فرهنگ مصرف
 سابقه ذهنی خریداران از کاالی مورد نظر و کاالی مشابه
یکی از عوامل مهم و گاه مهمترین ابزاری که در شکل گیری یک هویت خاص مورد استفاده
طراحان بسته بندی قرار می گیرد نام و نشان تجاری است. برای درک بهتر چند اصطالح مرتبط
را تعریف می کنیم.
مارک تجاری: یک نام، یک اصطالح، عالمت، نشان، طرح و یا ترکیبی از این هاست که به قصد
تمایز از رقبا مورد استفاده قرار می گیرد. نشان تجاری: قسمتی از مارک تجاری است که قابل بیان نیست ولی موجب شناسایی
مارک تجاری می شود.
عالمت تجاری: یک مارک تجاری یا قسمتی از آن که از حمایت قانونی برخوردار است.
 سیاست های مختلفی برای انتخاب نام تجاری بکار می رود، از جمله:
 نام تجاری منفرد و خاص
 نام تجاری برای تمام کاال ها
 اسامی گروهی جداگانه برای گروهی از کاال ها
 تلفیقی از نام تجاری شرکت و اسامی کاال های منفرد
 دو یا چند نام برای یک محصول
 عدم انتخاب نام تجاری
3839
فصل هفتمصنعت بسته بندی با حفظ محصول داخلی از خرابی و آلودگی، نقش مهمی در کاهش ضایعات
دارد. چون مراحل شستشو و پاک کردن و اماده سازی در کارخانه انجام می گیرد، زباله های
مانده در کنار هم می تواند در مصارف دیگر استفاده شود. بسته بندی با منافعی که در حمل و
نقل تولیدات دارد و با کمک افزایش تولید موجب کاهش مصرف سوخت می شود.
بسته بندی ها با جز کردن بخش بزرگی از محصوالت مصرف بسته های بزرگتر و اتالف مقدار
اضافی جلوگیری می کند.
40 بازیافت
بازیافت عبارت است از استفاده مجدد از مواد در خاتمه دوره کاربرد قبلی به عنوان ماده خام
جهت تولید محصولی جدید در آینده .
مواد قابل بازیافت به دو روش به چرخه تولید باز می گردنند. بازیافت مستقیم و غیر مستقیم
• بازیافت مستقیم
در بازیافت مستقیم محصولی شبیه محصول اولیه تولید می گردد .
• بازیافت غیر مستقیم
بازیافت غیر مستقیم منجر به تولید مواد با ویژگی ها و خصوصیان پایین تر از محصول اولیه می
گردد .
41 استفاد ه مجدد
استفاده مجدد از ظروف و بسته بندی به این معنی است که بعد از مصرف ظروف دوباره جمع
آوری گردند و با شستشو، دوباره مورد استفاده قرار گیرند .
 دفن زباله
در مواقعی که مکان های منایب زیادی در دسترس باشد، روش دفن کردن می تواند ارزانترین
روش از بین بردن زباله باشد .
 سوزاندن و تبدیل کردن به کود
روش سوزاندن متداول ترین روش از بین بردن زباله در اروپا است. از انرژی حاصل از سوزاندن
زباله ها می توان استفاده نمود در این روش مواد آلی به دور از اکسیژن تجزیه می شوند .
4243
نتیجه گیریبدون تردید اهمیت بسته بندی امروز بیش از یک نگهدارنده کاال برای حمل و محافظت در برابر
ضربه است. همانگونه که بسته بندی ایده ال می تواند موجب بهبود فروش شود، عدم توجه به
کارکردهای واقعی بسته بندی و غفلت از جنبه های فنی آن می تواند ضربات جبران ناپذیری به
تعهد تولید کننده در قبال بازار بزند. بنابراین ضرورت دارد تولید کنندگان با آگاهی و درک صحیح از
نیازهای مشتری و تکنولوژیهای در دسترس بسته بندی برخوردی مسئوالنه با مصرف کننده
داشته و هرکجا الزم است با ارائه اطالعات کافی آرامش و آسایش را برای وی فراهم کنند.
بسته بندی کاال ابزاری مؤثر در برنامه ریزی و بازاریابی محصوالت است. بسته بندی شامل
ظرف، برچسب و دفترچه راهنمای داخل بسته بندی است. بسته بندی نقش فروشنده را در
ارتباط با انتقال اطالعات در مورد محصول به نحو مؤثری ایفا می کند.
44بسته بندی نامناسب بر روحیه مصرف کننده تأثیر منفی دارد. بسته بندی کاالها نیز همانند
انسان ها پیر و فرسوده فروش و گسترش بازار تغییر در بسته بندی ضروری است. وظیفه
بسته بندی، محافظت از محصول و مصرف کننده، ایجاد اطمینان از کاال، فراهم کردن راحتی
مصرف کننده، وسیله ای برای ایجاد ارتباط با مشتری، داشتن ارزش استفاده مجدد، تقسیم
بازار هدف، تجلی هویتی خاص برای محصول، گسترش دوره حیات محصول، متمایز کردن
محصول، کمک به عملیات خرده فروشی، فراهم کردن وضعیت برای بهره برداری بیشتر از
بازارهای بالقوه، تناسب با سرعت تولید است. با توجه به عوامل متعددی که در تصمیم گیری
در مورد طرح بسته بندی باید لحاظ گردد از جمله کیفیت- هزینه که گاهی متناقض هم هست
مدیران باید تصمیم گیری در مورد خصوصیات بسته بندی را با توجه به دیگر عناصر ترکیب
بازاریابی اتخاذ کنند.
45استراتژی های بازاریابی در ارتباط با بسته بندی محصول: بسته بندی بخشی از برنامه ریزی
محصول است که هر موسسه تولیدی باید در مورد آن تحقیق کند. بسته بندی شامل ظرف،
برچسب و دفترچه ی راهنمای داخل بسته بندی است. با توجه به اینکه بسته بندی آخرین
می تواند نقش زیادی در افزایش فروش و درآمد داشته
ٌ
ترفند بازاریابی است پس مطمینا باشد.
در ارتباط با طرح بسته پیشنهاد میکنم متناسب با موقعیت سنی افراد طراحی شود. به عنوان
مثال بچه ها دوست دارند وسایلشان متناسب با شخصیت کارتونی مورد عالقه شان باشد.
افراد مسن دوست دارند وسایلی را خرید کنند که خاطراتی از گذشته ها را برایشان تداعی
کند.
46هرچه رنگ بسته جذاب تر باشد بیشتر میتواند چشم بیننده را به خود جلب کند. برای بسته
بندی شکالت ها و شیرینی جات رنگهای طالیی و قهوه ای میتواند نظر افراد را جلب کند و یا
برای اجناس لوکس معموال رنگهای ساده و تیره مناسبتر خواهد بود.کودکان به رنگهای شاد و
تند عالقه بیشتری نشان می دهند میتوان برای بسته های اسباب بازی از رنگهای قرمز و زرد و
نارنجی بیشتر استفاده کرد.در ارتباط با سایز بسته بندی بهتر است طوری انتخاب شود که
فضای زیادی الزم نداشته باشد با توجه به زندگی شهرنشینی و کمبود فضا در آپارتمان افراد
ترجیح می دهند وسایلی را خریداری کنند که بسته بندی کوچکتری داشته و راحتتر نگه داری
شود.بسته بندی میتواند بهترین تبلیغ برای کاال باشد زیرا اولین چیزی که خریدار می بیند یا
نظرش به آن جلب می شود بسته بندی می باشد.
47پس می توان به جرات گفت تولید کنندگان اگر بیشتر از هر چیزی به فرم و رنگ بسته
بندی دقت کنند و از این ترفند برای بازاریابی استفاده کنند می توانند فروش خود را
افزایش دهند.امروزه افراد دوست دارند اگر وسیله ای خریداری می کنند طوری
طراحی شده باشد که بعد از مصرف کاال بتوانند از بسته استفاده های دیگری کنند
که این خود می تواند بهترین تبلیغ باشد.
4849
منابع1. فیض، داوود و دیگران )1389(، نقش بسته بندی در بازاریابی، مرجع الکترونیکی علوم
مدیریت ایران.
2. علم، نرگس )1391(، مقاالت طراحی.
3. سرمست، سپهر و لیندل )2011(، بسته بندی امروز حکم پیام فروشنده به خریدار را دارد.
4. رحیمی، سجاد و دیگران )1393-1392(، تبلیغات برای جذب بیشتر مشتریان.
5. سایت علمی دانشجویان ایران )اینترنت(، )تاریخ مشاهده : 2012-Oct-10(
50سپاس خدای را که سخنوران، در ستودن او بمانند و شمارندگان، شمردن نعمت های او ندانند و کوشندگان،
ّ حق او را گزاردن نتوانند. د وخاندان پاكاو، طاهران معصوم، همآنان که وج
و سالم و دورد بر محم ودمان
وامدار وجودشان است؛
بدون ل از آناست که در مق ام قدردانیاز زحمات بی شائبه یاو
ّ
شکجایگاه و منزلت معلم، اج ، با زبان ق اصر و
دست ناتوان، چیزی بنگاریم.
اما از آنجایی که تجلیل از معلم، سپاس از انسانی است که هدف و غایت آفرینش را تامین می کند و سالمت امانت
هایی را که به دستش سپرده اند، تضمین.
از استاد با کماالت و شایسته؛ سرکار خانم حمیرا جمشیدی که در کمال سعه صدر، با حسن خلق و فروتنی، از
هیچ کمکی در این عرصه بر من دریغ ننمودند و زحمت راهنمایی این رساله را بر عهده گرفتند؛ کمال تشکر و
قدردانی را دارم.
باشد که این خردترین، بخشی از زحمات آنان را سپاس گوید.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 21:34  توسط نسیم احمدی دهکردی و مهتاب فلاح  | 

                       به نام خدا

چكيده

در اين مقاله فلسفه وجودي بودجه، تاريخچه و تعريف بودجه و همچنين اصول بودجه شامل اصل سالانه بودن بودجه، اصل تعادل بودجه، اصل وحدت بودجه، اصل كامليت يا جامعيت بودجه، اصل شامليت يا تفصيل بودجه، اصل تخصيص و عدم تخصيص بودجه، اصل انعطاف پذيري، اصل تحديدي بودن هزينه ها، اصل تخميني بودن درآمدها، اصل تنظيم بودجه بر مبناي عمليات، اصل تقدم درآمد بر مخارج، اصل تفكيك هزينه هاي مستمر از غير مستمر شرح داده مي شود.

 


1- مقدمه

چون مفهوم بودجه از آغاز پيدايشش تاكنون تغيير و تحول بسيار يافته است از اين رو تعريف جامعي كه در برگيرنده تمام مفاهيم آن در دوره هاي گذشته و زمان حال باشد كار دشواري است. ديدگاهها، نظريه ها و تعاريف زمانمند و مكانمنداند و به همين خاطر در زمان ها و مكان هاي متفاوت تعاريف متفاوتي ارائه شده است. اگر نظام بودجه ريزي كشور را به ساختماني تشبيه نماييم، اصول بودجه فونداسيون و اسكلت آن محسوب مي شود و هر چه بر مبناي اصول علمي و منطق اقتصادي استوارتر باشد قطعاً نتايج مطلوب تري به دنبال خواهد داشت. اصول بودجه در ايران نشأت گرفته از قانون اساسي، قانون محاسبات عمومي، قانون برنامه و بودجه و ديدگاههاي صاحبنظران و كارشناسان اقتصادي مي باشد[4]. در اين مقاله ابتدا به اصطلاحات بودجه و سپس تعاريف مهم آن پرداخته و در نهايت به اصول مهم بودجه اشاره مي شود.

2- فلسفه وجودي بودجه

انسانها در دوران مختلف هميشه درصدد بوده اند تا نيازها و خواسته هاي خود را به نوعي از امكاناتي كه در طبيعت وجود دارد تأمين نمايند. اما با توجه به اينكه نيازها و خواسته هاي انسان نامحدود و در مقابل، منابع و امكاناتي كه در اختيار دارد محدود است، مي توان گفت كه بشر با دنيايي مملو از كميابي زندگي مي كند و لذا در مواجهه با اين مشكل از قوه تعقل و قدرت تجزيه و تحليل و توان پيش بيني خود استفاده كرده و با توسل به برنامه ريزي درصدد برآيد تا با حداقل امكاناتي كه در اختيار دارد، حداكثر مطلوبيت را نصيب خود نمايد.

حتي آثار به جا مانده از زندگي بشر اوليه در صدها هزار سال پيش، قبل نشانه هاي زيادي از برنامه ريزي در امور دارد. با عنايت به مباحث مطرح شده، مي توان گفت: فلسفه وجودي بودجه نويسي دو عامل است: يكي نيازهاي نامحدود بشر و دوم منابع و امكانات محدودي كه در اختيار دارد[4].

3- واژه شناسي بودجه

در گذشته فرانسويان كلمه «بوژت» را به معني كيف يا كيسه چرمي كوچك به كار مي برده اند. اين كلمه نخستين بار در انگلستان براي كيف كوچك حاوي مهر «وزارت دارايي» آن كشور و سپس نام كيفي گرديد كه بصورت دريافتها و پرداختهاي كشور را در آن مي نهادند. در سال 1733 زماني كه وزير دارايي انگلستان صورت دريافتها و پرداختها و گزارش مالي سالانه كشور را براي نمايندگان مردم مطرح ساخت، نويسنده ناشناسي در جزوه اي با عنوان «كيسه اش باز شد1» به سياست وزير داراي حمله نمود و او را به شعبده بازي تشبيه كرد كه كيسه حقه ها و كلكهاي خود را گشوده است و به طعنه گفته شد «سفره اش-بودجه اش- را گشوده است».

كلمه« بوژت» فرانسوي اندك اندك انگليسي شد و به صورت «باجت2» درآمد و سپس بدان شكل به فرانسه بازگشت و با گويش فرانسوي «بودجه» مرسوم شد[3].

4- تعريف بودجه

تعريف هاي زيادي براي بودجه شده است كه به چند نمونه از آن به شرح زير اشاره مي شود:

  • بودجه دخل و خرج دولت است [5].
  • اولين تعريف قانوني كه از بودجه در نظام حقوقي مالي ايران به عمل آمده است در ماده يك قانون محاسبات عمومي مصوب مورخ 21 صفر 1329 هجري قمري مطابق با سال 1289 شمسي است كه بودجه را چنين تعريف كرده است[7]: «بودجه دولت سندي است كه معاملات دخل و خرج مملكتي براي مدت معيني در آن پيش بيني و تصويب  مي گردد. مدت مزبور را سنه مالي مي گويند كه عبارت از يك سال شمسي است».
  • دومين تعريف قانوني مربوط به قانون محاسبات عمومي مصوب 16 اسفند 1312 شمسي مربوط مي شود كه چنين آمده است[7]: بودجه لايحه پيش بيني كليه عوايد و مخارج مملكتي است براي مدت يكسال شمسي كه به تصويب مجلس شوراي ملي رسيده باشد.
  • سومين تعريف قانوني مربوط به قانون محاسبات عمومي مصوب 15 ديماه 1349 شمسي است كه بودجه را چنين تعريف نموده است[7]: «بودجه كل كشور برنامه مالي دولت است كه براي يك سال مالي تهيه و حاوي پيش بيني درآمدها و ساير منابع تأمين اعتبار و برآورد هزينه ها براي انجام عملياتي كه منجر به وصول به هدفهاي دولت مي شود و از سه قسمت تشكيل مي شود:
  1. بودجه عمومي دولت
  2. بودجه شركت ها
  3. بودجه موسساتي كه تحت عنوان غير از عناوين فوق در بودجه كشور منظور مي شود».
  • چهارمين تعريف مربوط است به قانون محاسبات عمومي كشور 1/6/1366 مجلس شوراي اسلامي، در اين قانون، بودجه كل كشور چنين تعريف شده است[7]: «بودجه كل كشور برنامه مالي دولت است كه براي يك سال مالي تهيه و حاوي پيش بيني درآمدها و ساير منابع تأمين اعتبار و برآورد هزينه ها براي انجام عملياتي كه منجر به نيل سياستها و به هدفهاي قانوني مي شود».

با دقت بيشتر در تعريف بودجه متوجه مي شويم كه سه جنبه سياسي، مالي و  برنامه اي جزو ماهيت بودجه بوده، هر تعريفي از بودجه بايد بر پايه هاي سه گانه مذكور تكيه داشته باشد. منتها هر دسته از تعاريف بودجه به مناسبت شرايط و اوضاع و احوال حاكم، بر يكي از جنبه هاي سه گانه فوق تآكيد بيشتري نموده است. به بيان ديگر هر نوع بودجه به مفهوم واقعي آن داراي آثار و ابعاد سياسي، مالي و برنامه اي است و اين سه بعد از هم جدا نشدني و ذاتي بودجه بوده، در همديگر تأثير متقابل و مداوم دارند.

با توجه به مجموع تعاريفي كه از بودجه وجود دارد مي توان عناصر تشكيل دهنده آن را برشمرد[1]:

  1. بودجه برنامه مالي دولت است؛
  2. بودجه براي يك سال مالي تهيه مي شود؛
  3. بودجه پيش بيني آينده است؛
  4. بودجه در برگيرنده كل درآمدها و هزينه هاي دولت در قالب بودجه عمومي، بودجه شركت هاي دولتي و بودجه ساير موسسات انتفاعي وابسته به دولت مي باشد؛
  5. هزينه ها براي نيل به سياست ها و هدفهاي معين و قانوني دولت مي باشد.[3]؛
  6. سندي است كه بايد به تصويب قوه مقننه برسد؛
  7. هيچ دولتي بدون داشتن بودجه نمي تواند دست به فعاليتي بزند.

5- اصول بودجه

نقطه نظرات صاحب نظران پيرامون اصول بودجه با يكديگر تفاوت دارند. ولي اين تفاوت نظر كلي نبوده و در بعضي از اين اصول يك توافق نظر ضمني وجود دارد. با توجه به تفاوتي كه در ساختار دولت، اختيارات دولت و نوع حكومت در بين جوامع مختلف وجود دارد و همچنين پويايي وظايف و اختيارات دولتي در طول زمان، اين تفاوت ها قابل توجيه مي باشند. معمولاً اطلاق واژه «اصل» بدان گونه از قواعد و مقررات صورت مي گيرد كه چه از نظر مكان و چه از نظر زمان غير قابل تغيير باشند. در حاليكه نبايد به دلايل بالا آنچه كه به صورت متعارف اصول بودجه خوانده مي شوند تحت شرايط متفاوت تغيير كرده و يا به راحتي و بدون ايجاد مسأله اي از سوي دولتي ناديده گرفته شوند. در نتيجه استفاده از كلمه «اصل» براي بيان قواعد و ضوابط بودجه شايد چندان مناسب نباشد. به هر حال از آنجا كه استفاده از اين واژه در عمده كتابهاي ماليه متداول است در اينجا نيز ما به تبعيت براي بيان و معرفي قواعد، مقررات و ضوابط مفيد در تهيه و تنظيم بودجه از واژه «اصل» استفاده مي كنيم[11].

5-1- اصل سالانه بودن بودجه

در عمده تعاريف از بودجه اشاره شده است كه بودجه يك «پيش گويي» است. از انجا كه زمان در پيش گويي يك عامل عمده است، براي بودجه نيز زمان يك «اصل» محسوب مي شود. اما چه مدت از زمان در بودجه مورد پيش گويي قرار مي گيرد؟ الزاماً مدت زمان بودجه نمي تواند اصل باشد. به هر حال به صورت قاعده و عمدتاً بودجه براي يك سال تهيه مي شود كه با توجه به سال قانوني در ايران عرفاً يك سال شمسي است. به اين صورت كه خط مشي ها، سياستها، برنامه ها، عمليات، درآمدها و هزينه ها و بالاخره كليه محتويات بودجه براي يك سال شمسي پيش گويي مي گردد[11]. از آنجائيكه تهيه و تنظيم بودجه كاري دشوار و زمان بر است و گاه بيش از نيمي از سال را به خود اختصاص مي دهد، گاه از طرف بعضي از صاحب نظران پيشنهاد شده است كه بودجه براي زماني طولاني تر از يكسال تهيه و تنظيم شود. چنانچه بنابه هر دليلي بودجه سال آتي مصوب نشد دولت براي پيشبرد امور مي تواند به اندازه بودجه سال قبل را براي فررودين ماه استفاده كند كه به آن بودجه  مي گويند و اگر براي ارديبهشت آماده نشد مي تواند از بودجه  استفاده كند و به همين ترتيب تا خرداد ادامه دهد[2]. در بسياري از كشورها علاوه بر بودجه سالانه يك برنامه يا تنظيم بودجه چند ساله نيز صورت مي گيرد. معروفترين اين نوع از بودجه هاي برنامه اي، برنامه پنج ساله است.

5-2- اصل تعادل بودجه

بر اساس اين اصل درصد رشد هزينه ها نبايد بيشتر از درصد رشد درآمد باشد[12]. شايد بتوان گفت كه اين اصل متأثر از ديدگاه كلاسيكها از دولت است كه از نظر آنها دولت خوب آن است كه حداقل درآمد را داشته و حداقل هزينه را انجام دهد و در امور اقتصادي دخالت نكند. در نتيجه استفاده از ابزار اقتصادي مثل سياست كسر بودجه مورد قبول نبوده و بودجه متعادل يك اصل تلقي مي شده است. چنانچه وقتي كه در دوره جنگهاي انگليس و فرانسه با ناپلئون در سالهاي 1815 و 1816 دولت انگليس با كسر بودجه مواجه شد، ديويد ريكارد و اقتصاددانان معروف كلاسيك انگليسي آن را يك فاجعه و مضر به حال سلامت اقتصاد خواندند. امروز تقريباً بسيار نادر اتفاق مي افتد كه دولتي يك بودجه متعادل را اجراء نمايد. معمولاً دولتها از نظر حسابداري براي حفظ تراز درآمدها و هزينه ها در شرايطي كه با كسر بودجه مواجه هستند. (اين مورد غالب موارد از عدم تعادل بودجه است ). قرضه دولت از مردم يا بانك مركزي را منظور مي نمايند و عمدتاً از سياست كسر بودجه براي ايجاد رشد اقتصادي استفاده مي كنند. در بسياري از نوشته هاي صاحب نظران، بودجه متأثر از اصل تعادل بودجه، اصل ديگري تحت عنوان «اصل تقدم درآمدها بر هزينه» مطرح مي نمايند. به اين مفهوم كه ابتدا درآمدها بايد مشخص شود و محاسبه گردند، سپس بر اساس پيشگويي درآمد، هزينه را پيش گويي نمايند تا از حد درآمد تجاوز ننموده و تعادل بودجه به هم نخورد[11]. اينك با توجه به اصل تعادل بودجه و استثناهايي كه نقش جديد دولت ها ايجاد نموده به نظر مي رسد امروزه وقتي از تعادل بودجه سخن به ميان مي آيد اصل تعادل از نظر اقتصادي است [9].

5-3- اصل وحدت بودجه

بر اساس اين اصل تمام برنامه ها، فعاليتها و طرحهاي دولت، همچنين تمام درآمدها و هزينه ها و در نتيجه «بودجه» تمام دستگاهها، سازمانهاي دولتي بايد در يك جا نوشته شود و براي رسيدگي و تصويب ارائه گردد. طرفداران اين اصل چنين اظهار مي نمايند كه اگر اصل وحدت بودجه رعايت نشود و در نتيجه هر دستگاه و سازمان براي خود بودجه اي داشته باشد و با دولت براي هر دسته از كارهاي گوناگون بودجه اي جداگانه و در زمانهاي مختلف تهيه نمايد، هماهنگي و تقارن منطقي زماني و مكاني بين عمليات بخشهاي متفاوت دولتي از ميان خواهد رفت و پرهيز و جلوگيري از دوباره كاريها دشوار مي شود. از طرف ديگر اگر قرار باشد كه بودجه در بخشها و تيكه هاي مختلف و در زمانهاي متفاوت به مجلس ارائه شود، امكان رسيدگي و تجزيه و تحليل بودجه كل كشور از پارلمان سلب مي گردد. با وجود تأكيدهاي فوق در بعضي از كشورها براي دوره زماني طولاني اين اصل رعايت نمي شده است مثل ايالت متحده امريكا قبل از سال 1969 يا انگلستان قبل از اوايل قرن نوزدهم و در بعضي از جوامع گاه گاه اين اصل زير پا گذاشته شده است مثل متمم بودجه كه در بعضي از سالها پس از ارائه بودجه به دلايل مختلف مثل وقوع هزينه ها يا درامدهاي اتفاقي پيش گويي نشده، تهيه و به مجلس ارائه مي شود[11]. فلسفه اساسي  اصل وحدت بودجه در اين است كه هر دستگاه براي خود بودجه اي نداشته باشد و دولت از كارهاي پراكنده و جزئي و روزانه خودداري نموده و قوة مقننه نيز امكان رسيدگي و تجزيه و تحليل بودجه را داشته باشد[3]. به هر حال وحدت بودجه امكان كنترل و تجزيه و تحليل پارلمان را بر عمليات مالي دولت افزايش مي دهد و دولت وظيفه دارد تمامي بودجه را به طور يكجا و در غالب يك مجموعه به مجلس تقديم كند.

5-4- اصل كامليت يا جامعيت بودجه

در اين اصل به موازات اصل وحدت بودجه، توصيه مي شود تمام درآمدها و هزينه هاي دولت به هر شكل و صورتي كه هست اعم از بودجه جاري و عمراني و يا سرمايه گذاري ثابت به وسيله وزارتخانه ها، مؤسسات دولتي، شركتهاي دولتي، نهادهاي انقلابي، يعني دستگاههايي كه به نحوي از انحاء از بودجه دولت منتفع مي گردند، در سند بودجه جمع آوري و به صورت ناخالص به مجلس تقديم گردد. ناخالص بودن بودجه به اين معني است كه بايد ارقام منظور در بودجه بدون آنكه درآمدها از هزينه ها تهاتر گردند در سند بودجه درج گردد. دو قاعده كلي از اصل جامعيت بودجه مستفاد مي شود: 1) درآمدها و هزينه ها همديگر را تهاتر نكنند. 2) همه اقلام درآمدها و همه اقلام هزينه ها در بودجه عمومي منعكس گردند و هيچ چيز از قلم نيافتد [8]. به اين صورت اگر يك دستگاه دولتي درآمدهايي دارد بايد اين درآمد را كلاً به خزانه واريز و مجدداً هزينه هاي خود را در بودجه درخواست نمايد، نبايد حتي هزينه مربوط به وصول آن درامد را از محل آن درآمد، محاسبه و مانده آن را به خزانه واريز نمايد. ماده 24 قانون محاسبات عمومي مصوب 1312 اصل جامعيت بودجه را چنين تعريف كرده است : «كليه عوايد دولت بايد بوسيله متصديان مربوط مستقيماً به خزانه تحويل شود و كليه مخارج در حدود قوانين و نظام نامه هاي مربوط و مقررات راجع به هر نوع خرجي به موجب حواله و نظارت مستقيم وزارت ماليه و به وسيله خزانه دولت پرداخت شود». ماده 33 قانون محاسبات عمومي ايران مصوب 15 دي ماه 1349 اصل جامعيت را چنين تعريف كرده است: «وجوهي كه از محل درآمدها و ساير منابع تأمين اعتبار منظور در بودجه عمومي دولت وصول مي شود و همچنين درآمدهاي شركتهاي دولتي به استثناي بانكها و مؤسسات اعتباري و شركتهاي سهامي بيمه ايران بايد به حسابهاي خزانه كه در بانك مركزي ايران افتتاح مي گردد، تحويل شود. خزانه مكلف است ترتيب لازم را بدهد كه شركتهاي دولتي بدون هيچگونه قيد و شرط از وجوه خود استفاده نمايند.
«تبصره»: تشخيص مؤسسات اعتباري با شوراي پول و اعتبار خواهد بود. قانون اساسي در اصل 53 چنين به اصل جامعيت اشاره مي كند: كليه دريافتهاي دولت در حسابهاي خزانه داري كل متمركز مي شود و همه پرداختها در حدود اعتبارات مصوب به موجب قانون انجام مي گيرد[11].

5-5- اصل شامليت يا تفصيل بودجه

بر اساس اين اصل دولت بايد بودجه را به صورت مشروح و با جزئيات آن تهيه و تنظيم و به مجلس پيشنهاد نمايد و نمي تواند هيچ بخشي از آن را مجمل در نظر بگيرد. به اين صورت كه بايد بودجه دستگاهها و سازمانهاي مختلف به تفصيل و تفكيك درآمد و هزينه طبقه بندي شده و در قالب برنامه ها و طرحها به صورت استاني و ملي در لايحه منعكس شوند. اصل فوق بايد طوري رعايت شود كه امكان بررسي جزئيات مربوطه را به نمايندگان مردم بدهد. در واقع عدم رعايت اصل شامليت يا تفصيل بودجه، امكان تجزيه و تحليل پارلمان و تشخيص ضرورت اقلام بودجه را منتفي مي نمايد[11]. طبق اين اصل بودجه نمي تواند به عنوان مجموعه اي از اعداد و ارقام خشك و بي روح تلقي شود بلكه مي بايد در قالب گزارشهاي مفصل توجيهي و مستدل مطرح گردد. بودجه تفصيلي در ايران براي اولين بار در سال 1344 و به وسيله سازمان برنامه و بودجه تهيه و به صورت يك كتاب به مجلس ارائه شد[6].

5-6- اصل تخصيص و عدم تخصيص بودجه

طبق اين اصل تخصيص دولت موظف است هر اعتباري را صرفاً به همان جاي اختصاص دهد كه در بودجه مصوب شده است. دولت بايد موظف باشد كه در عمل مطابق آنچه كه در بودجه تعيين و اجازه داده شده است هزينه نمايد. نبايد بودجه تخصيص پيدا كرده براي يك امر را خرج موضوع ديگري نمايد  چون در اين صورت نتيجه مورد نظر از اصل شامليت و كامليت بودجه حاصل نخواهد شد. بر اساس اصل تخصيص، تمام ارقام منظور در بودجه بايد به همان وضع و ترتيبي كه در بودجه تعيين و اجازه داده شده است وصول يا مصرف شود. طبق اين اصل هر رقم اعتباري كه براي هزينه اي در بودجه پيش گويي شده است تنها براي همان هزينه قابل مصرف است و نبايد آن را براي منظور ديگري خرج كرد[11].  از سوي ديگر در اين راستا در ماده 93 قانون محاسبات عمومي مصوب سال 1366 چنين آمده است: «در صورتي كه بر اساس گواهي خلاف واقع ذي حساب به تأمين اعتبار و با اقدام يا دستور وزير يا رئيس موسسه دولتي يا مقامات مجاز از طرف آنها زائد بر اعتبار مصوب و يا بر خلاف قانون وجهي پرداخت يا تعهدي عليه دولت امضا شود، هر يك از اين تخلفات در حكم تصرف غير قانوني در وجوه و اموال دولتي محسوب خواهد شد[10] و بر اساس اصل عدم تخصيص دولت حق ندارد اگر به موقع يا جايي بودجه اختصاص نداده اند بودجه اختصاص دهد. بعبارت ديگر كليه درآمدهاي دولت بايد به خزانه واريز گردد و از درآمد عمومي دولت براي هزينه هاي دولت تأمين اعتبار شود[1].

5-7- اصل انعطاف پذيري

مطابق با اين اصل اگر چنانچه دولت در پيش بيني بودجه اعم از درآمدها يا هزينه هايش در طول سال با مشكلي بر بخورد مي تواند از طريق متمم بودجه و ارائه آن به مجلس بودجه خود را ترميم كند. ضمناً در داخل هر دستگاه به وزير يا مسئول مربوطه تا حدي اجازه داده مي شود كه نسبت به جابجايي اعتبارات اقدام كند[2]. از آنجائيكه بودجه بر اساس يك برآورد و پيش گويي تهيه و تنظيم مي شود و شرايط اقتصادي، سياسي و اجتماعي جامعه يك امر پويا هستند، ممكن است پس از تصويب بودجه بعضي از تغييرات در اوضاع اقتصادي، اجتماعي و يا سياسي جامعه ايجاب نمايد كه محل درآمدها و يا هزينه ها تغيير نمايد. همچنين باز هم به دليل اينكه بودجه يك برآورد و پيشگويي است و اوضاع اقتصادي در حال تحول امكان دارد كه بودجه پيش گويي شده از سوي يك مدير دولتي درست و دقيق نباشد و در عمل با مشكل بودجه مواجه شود. با توجه به نكات فوق به نظر مي رسد كه يك انعطاف در بودجه لازم به نظر مي رسد در حالي كه انعطاف در بودجه مخالف اصل تخصيص بودجه عمل مي نمايد. ضرورت هاي ناشي از پويايي جامعه حتي به طرفداران محكم اصل تخصيص نشان داده است كه بودجه بايد در حدي انعطاف پذير باشد. فرض كنيد كه در بودجه پيش بيني شده است كه براي ايجاد يك درمانگاه دولتي تعدادي پزشك، پرستار، و وسايل پزشكي فراهم شود و بودجه به صورت جزء به جزء منظور شده باشد. اگر پزشكهاي مورد نظر به اندازه كافي حاضر به همكاري نبودند، چه بايد كرد؟ آيا مي توان بودجه مربوط به استخدام پزشك را صرف خريد ابزار پزشكي نمود يا به جاي آن پرستار بيشتري استخدام كرد؟ مشكل انعطاف ناپذيري بودجه در مورد فعاليتهاي اقتصادي دولت محدوديت بيشتري را ايجاد مي كند. فرض كنيد كه بنگاه توليد دولتي بودجه لازم را براي خريد انواع نهاده هاي توليدي پيشگويي كرده باشد، از آنجائيكه بين زمان پيشگويي بودجه و انجام هزينه ها فاصله زماني نسبتاً طولاني وجود دارد، ممكن است قيمت بعضي از نهاده ها تغيير نمايد و با توجه به قيمت جديد امكان اجراي برنامه توليد به صورت بهينه نباشد. آيا مدير بنگاه نبايد با جانشين كردن عوامل توليد ارزان تر بتواند با يك برنامه بهينه در توليد اقدام به فعاليت اقتصادي مورد نظر كند؟ نتيجتاً همان قدر كه تخصيص در بودجه مي تواند يك اصل مهم باشد، انعطاف پذيري نيز به عنوان يك اصل با اهميت تلقي مي شود. امروزه به خصوص در انجام هزينه هاي عمراني و برنامه هاي اقتصادي توليدي دولت تا حد قابل ملاحظه اي بودجه مربوطه از انعطاف لازم برخوردار است[11].

روش هاي مختلف انعطاف پذيري در بودجه به قرار زير است[1]:

  • اصلاح بودجه: منظور اصلاحي است كه دولت با جابجايي اعتبارات مصوب در سطح مواد بودجه يا برنامه يا طرح هاي عمراني به عمل مي آورد و بدين وسيله بسياري از مشكلات اجرايي سازمانها را از بين مي برد.
  • متمم بودجه: بودجه اي است كه طي آن تغييرات سقف اعتبارات دستگاههاي اجرايي به قوة مقننه تقديم مي شود تا مورد بررسي و تصويب قرار گيرد.
  • اعتبار هزينه هاي پيش بيني نشده: اعتباري است كه در قانون بودجه كل كشور منظور مي شود و بنا به پيشنهاد وزراي ذي ربط و تأييد سازمان مديريت و برنامه ريزي و تصويب هيأت وزيران با رعايت مقررات عمومي دولت قابل مصرف است.
  • اعتبارات دولت: اعتباري است كه براي امر خاصي كه جنبه عمومي و استثنايي دارد در  اختيار دولت قرار مي گيرد و همانند اعتبار هزينه هاي پيش بيني نشده به مصرف مي رسد.

5-8- اصل تحديدي بودن هزينه ها

اعتبارت مصوب براي هر نوع هزينه تا حد همان اعتبار مصوب قابل خرج است نه بيشتر. منظور از تحديدي بودن هزينه ها اين است كه اولاً وقتي اعتباري به مبلغ 100 واحد براي خريد كالايي تصويب مي شود نمي توان 110 واحد هزينه كرد (مگر در حدي كه جابجايي اعتبار به موجب قانون مجاز باشد). ثانياً منظور شدن اعتبار در بودجه يك دستگاه دولتي، از نظر حقوقي تكليفي براي هزينه كردن آن توسط دستگاه مزبور ايجاد نمي كند. به عبارت ديگر، تصويب اعتبارات اجازه خرج است نه تكليف. البته از نظر سياسي و اقتصادي نوعي الزام و تكليف برداشت مي شد. چون بعضي از ارقام هزينه مثل هزينه ي راهسازي يا كارخانه هاي توليدي اگر انجام نشود، در حقيقت قسمتي از برنامه هاي دولت انجام نشده است كه خود بايد مسوول باشد. ماده پنجاه قانون محاسبات عمومي مقرر مي دارد: «وجود اعتبار در بودجه كل كشور به خودي خود براي اشخاص اعم از حقيقي و حقوقي ايجاد حق نمي كند و استفاده از اعتبارات بايد با رعايت مقررات مربوط خود به عمل آيد»[1].

5-9- اصل تخميني بودن درآمدها

بودجه از طريق تصويب مجلس، ارزش قانوني مي يابد. مجلس با تصويب بودجه، به قوه مجريه اجازه مي دهد كه درآمدهاي پيش بيني شده را وصول و وجوه مورد نياز خود را هزينه كند. اين اجازه يك جواز مشروط است و كسب درآمدهاي لازم، بدون وجود قانون جداگانه عملي نيست. هيچ مالياتي را بدون وجود قانوني كه مربوط به چند و چون نظام مالياتي باشد نمي تواند از مؤديان گرفت. قوانين مالياتي نيز خود محصول تصويب مجلس هستند و مانند ساير قوانين خصلت دائمي دارند. يعني تا زماني كه با قانون جديدي نسخ نشده اند قابل اجرا هستند؛ ولي تصويب بودجه در واقع اجازه اجراي همين قوانين براي مدت يك سال است. در مورد هزينه ها نيز اجازه قوة مقننه، چه به وسيله بودجه و چه به وسيله قوانين مالي ديگر لازم است.

درآمدهاي پيش بيني شده در بودجه، به اصطلاح اهل فن جنبه تخميني دارد و اين ابداع بدان معني است كه منظور شدن مبلغي به عنوان درآمد در بودجه كل كشور مجوزي براي وصول از اشخاص حقيقي و حقوقي نمي شود و در هر مورد نياز به مجوز قانوني دارد. پيش بيني به هر ميزان مانع وصول درآمدهاي بيشتري از منابع مربوط نيست؛ لكن وصول مبالغ بيشتري خارج از ضوابط تعيين شده در قانون از افراد حقيقي و حقوقي خلاف است. به عبارت يگر وصول درآمد بيشتر از  مبلغ پيش بيني شده در بودجه - به شرط آنكه به موجب قانون وصول شوند- مانعي ندارد. حتي وصول درآمدهايي كه در بودجه منظور نشده اند طبق مقررات مجاز و به همين ترتيب وصول درآمد به ميزاني كمتر از آنچه پيش بيني شده است نيز بلامانع است [1]. اصل پنجاه و يكم قانون اساسي نيز به اين موضوع اشاره شده است: «هيچ نوع ماليات وضع نمي شود مگر به موجب قانون...» [6].

5-10- اصل تنظيم بودجه بر مبناي عمليات

بر مبناي اين اصل، تهيه و تنظيم بودجه بايستي بر مبناي فعاليت و عملكرد دستگاههاي اجرايي صورت گيرد نه عادات سنواتي؛ چرا كه چنين عاداتي زمينه چانه زني دستگاهها را براي دريافت اعتبارات بيشتر فراهم و اولويت بندي بين برنامه‌ها را با مشكل روبه‌رو مي سازد. بكارگيري اين اصل علاوه بر عملياتي ساختن برنامه هاي دولت، باعث مي شود براي فعاليتهاي مناسب، اعتبار لازم در نظر گرفته شود. ماده 50 قانون محاسبات عمومي مي گويد: « وجود اعتبار در بودجه كل كشور به خودي خود براي اشخاص اعم از حقيقي يا حقوقي ايجاد حق نمي كند و استفاده از اعتبارات بايد با رعايت مقررات مربوط به خود بعمل آيد[4].

5-11- اصل تقدم درآمد بر مخارج

منظور آن است كه قبل از هر گونه اقدامي در امر بودجه ريزي، ابتدا بايستي منابع درآمدي و سقف هر يك از آنها به طور دقيق پيش بيني شود و اثرات بر اخص هاي كلان اقتصاد مورد بررسي قرار گيرد و سپس در مرحله بعد، حجم عمليات و مخارج مورد نياز برنامه ها را معين نمود، زيرا اولاً اقتصاد به شدت از قدرت خريدي كه دولت از مردم جدا مي كند اثر مي پذيرد؛ مثلاً افزايش مالياتها قطعاً بر پس انداز و خريد مردم تأثير مي گذارد، لذا بايستي مقدار ماليات طوري معين گردد كه حداقل اثر منفي را بر اقتصاد داشته باشد. ثانياً به لحاظ اينكه در هر بودجه اي مخارج تابعي از درآمدهاست، بررسي درآمدها مقدم بر مخارج است[4].

5-12- اصل تفكيك هزينه هاي مستمر از غير مستمر

با بكارگيري اين اصل؛ يعني تفكيك هزينه هاي مستمر از غير مستمر مي توان حجم، سهم و تركيب هر يك از عناصر تشكيل دهنده بودجه را در برنامه هاي دولت معين نمود. هزينه هاي مستمر دولت عمدتاً شامل مخارج مصرفي و هزينه هاي غير مستمر آن شامل سرمايه گذاري هاي مختلف است كه هر كدام از آنها در سطوح كلان اقتصاد (رسيدن به تعادل بين عرضه و تقاضاي كل، اشتغال، سطح عمومي قيمتها، توليد و ...) اثر دارند. با تفكيك هزينه ها از يكديگر، دولت مي تواند از بودجه به عنوان ابزاري براي هدايت اقتصاد جامعه استفاده نمايد[4].

 

 

موضوع تحقیق: اصل وحدت و جامعیت بودجه ریزی در ایران

 

 

استاد: سرکار خانم جمشیدی

 

 

تهیه کننده:سمانه رفیعی طاقانکی

 

 

                

                 پاییز 93

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 12:44  توسط نسیم احمدی و مهتاب فلاح  |  نظر بدهید

 

عنوان

شاخص های عملکرد و نقش آن ها در بودجه عملیاتی

استاد

سرکار خانم جمشیدی

محققین

محبوبه مهربان

پروانه مهربان

رشته

مدیریت بازرگانی

پاییز93

 مقدمه

شاید در ابتدا، امر این سؤال مطرح شود که شاخص های عملکرد چه ارتباطی با بودجه ریزی عملیاتی دارند؟ در پاسخ به این سؤال باید گفت  که برای هر برنامه ای که مجلس  بودجه ای را به آن  تخصیص  می دهد لازم است که دستگاه های اجرایی شاخص های عملکرد برای آن تعریف کنند،چرا که معمولا سیاستگذاران به دنبال برقراری ارتباط مستقیم میان اقلام بودجه و شاخص های عملکرد هستند.در این فصل،علاوه بر ضرورت وماهیت شاخص های عملکرد ،در مورد ایجاد سیستم سنجش جامعی که امکان ایجاد وحفظ اطلاعات معنادار عملکرد برای استفاده تصمیم گیرندگان برای سازمان ها و دستگاه های دولتی فراهم می سازد نیز به طور مفصل بحث خواهد شد. درک این مساله که سنجش عملکرد،بخشی ازحوزه سیاست گذاری عمومی است اهمیت بسیاری دارد. 

   البته ،سنجش عملکرد جایگزین تصمیم گیری سنتی در این عرصه نخورهد شد،بلکه  اطلاعات را به گونه ای سازمان می دهد که برای سیاست گذاران قابل استفاده باشد.شاخص های عملکرد یکی از ابزارهای مهم مدیریتی هستند که به بهبودمستمر ارایه خدمات به شهروندان کمک می کند.                                                                                                        سیستم سنجش عملکرد تنها در در صورتی کامل خواهد بود که نتایج آن به شهروندان و اقشار ذی نفع گزارس شود.    

نکته قابل تامل این است که شاخص های عملکرد ،درمان همه دردهای حوزه های مرتبط با خدمات عمومی نیستند.                                                                                                                به طور کلی ،می توان گفت که سه نوع شاخص های عملکرد وجود دارد:                 

الف.(شاخص های کارایی)که برمیزان تحقق آرمان یا هدف بدون درنظر گرفتن هزینه ها تاکید می ورزد.به عنوان مثال:

میانگین مرگ ومیر در سال مالی دوم در بزرگراه ها ناشی از نقص فنی خودرها در مقایسه با سال مالی اول.                                                             

ب.(شاخص های هنربخشی)که بر نحوه استفاده از منابع  بدون توجه ویژه به مقدار خدمات ارایه شده در مقایسه با مقدار منابع به کار رفته تاکید می ورزد .به عنوان مثال:

هزینه هرنفر شرکت کننده در یک سمینار

ج.(شاخص های حجم کار)رایج ترین شیوه های ارزیابی عملکرد هستند. این شاخص ها به کرات مورد استفاده قرار می گیرند و در خدمت اهداف عملیاتی مختلفی  هستند،ولی درباره کیفیت کار اطلاعات چندانی ارایه نمی دهند.به عنوان مثال: تعداد چراغ های نصب شده.

تعداد در خواست های بررسی در مورد ایجاد پارکینگ عمومی.

 

1.دلایل سنجش عملکرد

سازمان،یا دستگاه های اجرایی با سنجش عملکرد،اهداف زیر را دنبال می کنند:

افزایش پاسخ گویی:شاخص های عملکرد به تصمیم گیران و شهروندان اجازه می دهند اثر بخشی فعالیت های سازمان های ودستگاه های اجرایی را به راحتی اندازه گیری کنند.

بهبود ارایه خدمات کالاها:اطلاعات عملکرد درباره ی اینکه آیا برنامه ها،طرح ها وسیاست ها کارایی دارند یا خیر پاسخ روشنی ارایه می کند.

تعیین سطح فعالیت سازمان یا دستگاه اجرایی با توجه به بودجه دریافتی:شاخص های عملکرد،ارزیابی میزان کالاها و خدماتی را که میتوان با منابع تخصیص یافته ارایه داد مشخص می کنند.

اطلاع رسانی به شهروندان:شاخص های عملکرد یرای عموم توضیح می دهند که در آمدهای حاصله صرف چه فعالیت هایی شده یا می شود.

2.برنامه ریزی راهبردی و شاخص های عملکرد

شاخص های عملکرد درباره ی اینکه آیا اهداف،آرمان ها یا برنامه های انتخاب شده مناسب ترین هستند یا خیر اطلاعاتی ارایه نمی دهند و سیاست گذاران باید در چارچوب فرایند های سیاست گذاری و برنامه ریزی راهبردی درباره ی این مسایل تصمیم گیری کنند.براساس برنامه ریزی راهبردی هر سازمان اطلاعات زیر قابل استخراج است:

_وظیفه قانونی سازمان چیست؟

_هدف عمومی این وظیفه چیست(قرار است به چه چیزی دست یابیم)؟

3.انواع شاخص های عملکرد

شاخص های عملکرد رامی توان به گروه های مشخصی تقسیم کرد که هرکدام از این شاخص ها،اطلاعاتی رادرباره برخی از جنبه های برنامه های بودجه ای تحت ارزیابی ،ارئه می دهند.این گروها عبارتند از:

 1_3.شاخص های نتایج

شاخص های نتایج ،میزان تحقق اهداف برنامه را نشان می دهند.این شاخص ها تاثیراقدامات سازمان برمشتریان سازمان یا شهروندان را ارایه می کند .ذکراین ضروری که نتیجه هزگز به معنای آنچه سازمان انجام می دهد نیست،بلکه بیانگر این است که آنچه سازمان انجام می دهد چه تفاوتی در زندگی شهروندان یا مشتریان ایجاد می کند.در واقع، شاخص های نتایج نمایانگر اثرات واقعی برنامه ها هستند.به عنوان مثال:

_درصد افرادی که هوای پاک تنفس می کنند

_درصد کاهش تصادفات مرگبار در بزرگراه ها

البته اثرات بسیاری ازبرنامه های دولت رانمی توان درکوتاه مدت سنجید.مثلا فرض کنیدکه حاصل کار  وزارت بازرگانی،افزایش تجارت وایجاد اشتغال باشد. ازآنجاکه این امرنتیجه ای بلند مدت می باشد، لذا  ممکن است برای سنجش پیشرفت آن شاخص های میانه ای همچون شاخص های زیروجودداشته باشد:

_تعدادشرکت هایی که اقدامات اولیه برای شروع صادرات راانجام داده اند.

_تعدادشرکت هایی که با بازرهای خارجی تماس برقرارکرده اند.

از طرف دیگردربرخی موارد،به سختی می توان نتیجۀ واقعی راسنجید.درچنین مواردی ممکن است نیازمند شاخص های جانشین باشیم . مثلاهدف اصلی سازمان آتش نشانی ممکن است پیشگیری ازآتش     سوزی باشد.به جای این می توان ازشاخص هایی ازقبیل میزان خسارت آتش سوزی و...به عنوان شاخص های معقول جانشین استفاده کرد.                                                                              درانتخاب شاخص های نتیجه،باید توجه شودکه این شاخص هابتوانندبرنتیجه به گونه ای ملموس تـأثیر داشته باشند؛شاخص  مورد نظربایدبتواندنتیجه واطلاعات اثربخشی هزینه هارابسنجد؛ونماینگر اثر یا تغییرات معناداردروضعیت مشتریان باشد.شاخص های مناسب نتیجۀ آنچه رابرای مشتریان یا شهرو-    ندان رخ می دهدبه دقت بیان می کندوبای مستندسازی تغییرات درطول زمان سیستمی را ارایه می دهد.

2-3.شاخص های ورودی

شاخص های ورودی  میزانمنابعی را نشان می دهد که برای برنامه خاصی سرمایه گذاری شده و خروجی ها و نتایج را ایجاد می کند .  برخی از شاخص های ورودی:

_تعداد کارمندان تمام وقت  یک سازمان

_کل هزینه عملیاتی

3_3شاخص های خروجی

شاخص های خروجی نمایانگرمیزان محصولات ،یا خدمات ارایه شده یا مقدار کار انجام شده هستند.شاخص های خروجی محدود هستند .چون درباره میزان اهداف ،یا اثر بخشی ارایه خدمات ومحصولات ...هیچ نوع اطلاعاتی ارایه نمی دهند .مقایسه خروجی های کنونی با خروجی های دوره قبل تنها می تواند تغییر یا ثبات در فعهلیت را نشان دهد.برخی از شاخص های خروجی عبارتند از:

_تعداد دانش آموزانی که تحصیل کرده اند .

_تعداد دستگیری توسط پلیس.

4_3شاخص های اثر بخشی

شاخص های اثر بخشی میزان کاری را نشان می دهد که با استفاده از میزان منابع به کار رفته انجام شده است.این شاخص ها اغلب به صورت هزینه واحد بیان می شوند .به عنوان مثال :هزینه آموزش هر

دانش آموز .در حالی که بهره وری معمولا به جای هزینه به ساعت کار کارکنان اشاره می کند .شاخص های اثر بخشی که  بهره وری را اندازه می گیرند ممکن است به صورت* تعداد مشتریانی که هر کارمند به آنها خدمات ارایه می دهد* نشان دهد.

5_3شاخص های خدماتی                                                              

    شاخص های خدماتی نمایانگر اثر بخشی بر آورده ساختن انتظارات مشتریان است .این شاخص ها اغلب شامل اعتماد ،کامل بودن یک محصول یا خدمت ...است .کیفیت خدمات  از جمله شاخص های است که می تواند از طریق سنجش خطاها مورد آزمون قرار گیرد .برخی از شاخص ها ی کیفیت عبارتند از :*در صد دقت در صدور مجوزها ،یا تعداد شکایات مشتریان  *

6_3شاخص های اثر بخشی هزینه ها                    

شاخص های اثر بخشی هزینه ها عناصر اثر بخشی و نتیجه را با یک شاخص واحد می سنجد .در بسیاری از موارد ،تدوین چنین شاخص های دشوار است ،ولی در مواردی که این کار به درستی امکان پذیر باشد اطلاعات ارزشمندی در اختیار مدیران بودجه ای و تصمیم گیرندگان قرار می دهد .نمونه های از شاخص های اثر بخشی هزینه ها عبارتند از :                                                                  _هزینه هر دانش آموزی که فارغ التحصیل می شود .                                                           _هزینه هر درصد کاهش در تصادفات مرگبار در بزرگراه ها.

7_3شاخص های توضیحی

شاخص های توضیحی ،برای تامین اطلاعات مختلفی به کار می رود که برای درک عملکرد سازمان به کاربران کمک می کند .این شاخص ها معمولا خارج ازکنترل سازمان هستند .نمونه های شاخص های

توضیحی عبارتند از:

_تراکم جمعیت در مناطقی که از حمل ونقل عمومی استفاده می کنند.                                          _تعداد درخواست های دریافت شده .

4.سلسله مراتب شاخص ها                                                             

در همه سطوح تصمیم گیری به کار گرفته می شود .وقتی شاخص ها طبق سلسله مراتب خود به کار روند می توان اطمینان پیدا کرد  که برنامه ها از تحقق سیاستهای اصلی حمایت می کنند .مهم تر اینکه اگر این شاخص ها به ترتیب صحیحی به کار روند ،می توانند در سطوح مختلف سازمانی مورد قبول واقع شوند .      

                                                                                                                                                                           5.توالی شاخص ها                                                                      

 شاخص ها را می توان همچون طیفی تلقی کرد که خروجی ها در یک سو (سطح 1)و نتیجه در سوی دیگر آن قرار دارند(سطح5).بین این دو سر درجات مختلف خروجی ونتیجه های میانی قرار دارند .جدول زیل توالی شاخص ها را برای نشان تاثیر نهایی عملکرد نشان می دهد.

جدول. توالی شاخص های عملکرد

 

نتیجه

میانه

میانه

خروجی

خروجی

5

4

3

2

1

تغیر نهایی شرایط

تغیر ثانویه

تغیر اولیه

نمود اقدام سازمان

اقدام سازمان

_در تغییر در بیماری های مرتبط با سیگار

_درصد تغییر در تعداد افراد سیگاری

_افرادی که سیگار راترک کرده اند

_تعداد افرادی که در کلاس شرکت کرده اند

_تعداد دوره های آموزش ترک سیگار

 

6.معایب شاخص های عملکردی

شاخص های عملکرد تنها یکی از جنبه های اطلاعاتی هستند که برای ارزیابی پاسخ گویی و تصمیم گیری بودجه ای مورد استفاده قرار می گیرد .آنچه در سنجش عملکرد بسیار اساسی می باشد،این است که استفاده اثر بخش از شاخص های عملکرد در تصمیم گیری نیازمند گذشت زمان بوده و مقوله ای بلند مدت است .نباید فراموش کرد که شاخص های عملکرد فقط«اطلاعات»هستند،و بالاخره اینکه استفاده اثر بخش از شاخص های عملکرد در تصمیم گیری نیازمند پایبندی به آن ها در عرصه اجراست.             به طور کلی ،سنجش عملکرد برای آن دسته از دستگاه ها وسازمان ها که می توانند به روشنی آنچه را که انجام می دهند اندازه گیری کنند ونمایش روز افزون عملکرد آن ها معمولا به کسب منابع بیشتر منجر می شود ،مطلوبیت بیشتری دارد .در نهایت ،برخی از برنامه های عمومی به اندازه سایر برنامه ها محبوبیت ندارند،وحامیان وطرفداران  آن ها بر این باورند که شاخص های بالای عملکرد،تغییر چندانی در میزان حمایت شهروندان ایجاد نمی کند .مثلا :شواهد بسیاری حکایت از این دارد که احداث زندان های بیشتر و گسترش مجازات اجباری گروه های مختلف فعالیتهای مجرمانه،میزان جرایم را کاهش نمی دهد یا فایده چندانی برای زندانیان ندارد .با وجود این اطلاعات عملکرد ،عامه مردم به طور کلی زندانی کردن رابه باز پروری یا درمان ترجیح می دهند.بودجه ریزی عمومی و به ویژه بودجه ریزی عملیاتی را نمی توان از مسائل کلان حاکمیتی حکومت ها ی مردم سالار جدا کرد.                   شاخص ها برای بهبود عملکرد طراحی شده اند ،ولی گاهی ممکن است دارای پیامدهای ناخواسته زیر باشند :

_شاخص ها توجه را بر آنچه سنجیده می شود متمرکزمی کند.                                                _شاخص ها ممکن است به تقلب یا خراب کاری بیانجامند .                                                      نکته بسیار مهمی که در این مورد وجود دارد این است که اگر چیزهای درستی سنجیده نشود ، یا به دقت سنجیده نشود ،سیاست گذاران گمراه خواهند شد وتصمیمات نادرستی می گیرند .باید در انتخاب شاخص های عملکرد دقت زیادی کرد .

7.ارتباط مدیریت نتایج و سنجش عملکرد                                               

پاسخ گویی به معنای مسوئل بودن در برابر فرد یا افراد دیگر است .در جوامع مردم سالار،مقامات دولتی در برابر شهروندان پاسخ گو هستند.دستگاه ها وسازمان های دولتی،به طور سنتی ،براساس قوانین ومقررات  مالی پاسخ گوهستند .پاسخ گویی در زمینه نیل به اهداف (مثلا عملکرد)بر مبنای مجموعه ای از انتظارات مبهم استوار است.سنجش عملکردیکی از شیوه های پیشرفت برنامه یا فعالیت در نیل به اهداف ،مورد نظر است.این شیوه برای تعریف عملکرد مورد نظر ،ردیابی داده ها وکنترل پیشرفت ،ارزیابی میزان دستیابی به عملکردموردن نظر ،و گزارش عملکرد به سیاست گذاران و شهروندان سیستمی را ایجاد می کند .بودجه ریز عملیاتی استفاده از شاخص های عملکرد برای نیل به نتایج مطلوب،تخصیص منابع مالی را با برنامه ها مرتبط می سازد.

8.سیستم سنجش عملکرد و مراحل آن

یک سیستم جامع سنجش عملکرد می تواند به افزایش حمایت درونی و بیرونی از هدف عمومی و کلی سازمان کمک کند.در این مسیر،پایبندی واحساس تعهد مستمر اهمیت بسیاری دارد واقدامات و عملکرد سازمان باید نشان دهنده ی این اهمیت باشد.

طراحی و اجرای یک سیستم سنجش عملکرد صرف نظر از اندازه و بزرگی یک سازمان،تعداد برنامه ها،یا میزان پیچیدگی و برخورداری از فناوری های نوین وظیفه ای دشوار است.این کارمندان پایبندی به اهداف اولیه،زمان و منابع است.

-8.تقویت مشارکت و ارتباط درون سازمانی وبرون سازمان1

ارتباط درون سازمانی و برون سازمانی معنادار در سراسر فرایند ایجاد شاخص ها یا سیستم های سنجش،توانایی سازمان در زمینه ی تامین نتایج ارزشمند را افزایش می دهد.

در مراحل نخست،باید از دیدگاه های مدیران برای تعیین جهت گیری فرایند آگاه شد.از طرف دیگر برای کمک به شناسایی شاخص هایی که می تواند اطلاعات به موقع و معنادار را با هزینه گرد آوری معقولی در اختیار شما قرار دهند،باید از کارمندان عملیاتی استفاده کرد.

2-8.انتخاب شاخص های عملکرد و معیارهای آن

باید به خاطر داشت که در سطح سیاست گذاری،شاخص های عملکرد،به اندازه ای گسترده باشند که فعالیت های اصلی برنامه را پوشش دهند.باید از دید ترکیبی از شاخص ها استفاده کرد تا علاوه بر کمیت،کیفت نیز مدنظر قرار گیرد.

هیچ شاخصی نمی تواند به تنهایی عملکرد یک برنامه را توضیح دهد.

برای انتخاب شاخص های عملکرد باید معیارهای زیر را در نظر گرفت:

1.شاخص باید تاثیرات سازمان را آشکار کند،به عبارت دیگر،بین اهداف و آرمان های سازمان ارتباط مستقیمی برقرار سازد.

2.در انتخاب شاخص باید از گرایش به مدیریت خرد پرهیز شود،شاخص ها برای در بر گرفتن

فعالیت های چند گانه از گستردگی کافی بر خوردار باشند.

3.شاخص های سازمان باید مواردی را که اعتبار به آنها تعلق میگیرد هدف قراردهد،یعنی باید با گروه های هزینه ای عمده ی برنامه ارتباط داشته باشند.

3-8.تعریف شاخص ها

یک تعریف کامل باید شامل این موارد باشد:شرح آنچه که شاخص باید نشان دهد ؛داده های ویژه مورد نیاز ؛منبع داده ها و نحوه گرداوری آنها و...اینها عواملی هستند که ممکن است خارج از دایره کنترل سازمان باشند.تعاریف باید روشن،دقیق،وغیر قابل تفسیر متفاوت باشند.

8.4ویژگی های شاخص عملکرد                                                        

سازمان ها باید شاخص هایی را  انتخاب کنند که ویژگی های ذیل را دارا باشد:                            هم خوانی با برنامه:شاخص باید به طور منطقی ومستقیم با هدف برنامه مرتبط باشد .              

 پاسخ گو بودن:شاخص باید نمایانگر تغییرات سطح عملکرد باشد .                                          اعتبار:شاخص مورد نظر حاوی اطلاعات مورد نیاز باشد                                                  

 قابل اتکا:شاخص باید همواره اطلاعات دقیق وصحیحی ارئه دهد.                                             اثربخشی هزینه :شاخص باید هزینه گرد اوری و نگهداری اطلاعات را توجیه کند.                         سودمند ی:شاخص باید اطلاعات ارزشمندی رادر اختیار تصمیم گیران قرار دهد.                           قابلیت دسترسی:شاخص باید درباره نتایج،اطلاعات ادواری ارئه دهد.                                        مقایسه پذیری:شاخص باید بتواند عملکرد کنونی را با عملکرد سال های قبل سال های قبل یا عملکرد دیگران مقایسه کند.  

 

هم خوانی با سیستم مالی :شاخص باید با سیستم های مالی و عملیاتی هم خوانی داشته باشد.                 وضوح:شاخص باید اطلاعات را به گونه ای ارائه دهد که برای افراد مختلف قابل درک باشد.                                                                                                                                   5_8گرداوری داده ها:                                                                          

گرداوری داده ها می تواند فرایند دشواری باشد و ممکن است کارمندان را به زحمت بیاندازند.برای حل این مشکل ،سازمان باید رویه های گرداوری داده ها را طراحی کند که کمترین فشار را به پرسنل عملیاتی وارد می کند و از گرداوری داده هایی که بیشتر به افزایش هزینه می انجامد پرهیز کند.مواردی که در گرداوری داده ها باید مورد ملاحظه قرار بگیرد

_درحال حاضر چه اطلاعاتی گرداوری می شود ؟

آیا این اطلاعات نیازهای ما را براورده می سازد؟  

 _برای ایجاد اعداد وارقام چقدر زمان لازم است؟

منابع داده ها:8_5_1

_گزارشات موردی               

 _سوابق زمانی                  

_گزارش تصادف و...                  

آنچه که درموردگرداوری داده ها مهم است این است که برای گرداوری داده ها نباید منتظر پایان دوره ،یا اتمام برنامه شد.داده ها را باید در طول اجرا برنامه جمع آوری کرد.

2_5_8.ابزارهای گرداوری داده ها                                                    

_نظر سنجی .          

_گروهای کاری ویژه                 

_کارکنان آموزش دیده  و...           

برای اطمینان از دقت و انسجام گرداوری داده دها سه نکته زیر نیز باید در نظر گرفته شود:              0آموزش                      

0محرمانه بودن اطلاعات                      

0دقت                                                                                                                                                   6_8  .شناسایی فرصت های بهبود

داده های عملکرد اولیه تنها نقطه شروعی برای سازمان هستند تا سطح فعلی عملکرد خود را کنترل کند و درباره چگونگی عملکرد یا امکان بهبود این عملکرد هیچ اطلاعاتی در اختیار سازمان قرارنمی دهد.  مقایسه فرایند رتبه بندی فعالیت ها ،فرایند ها و تولیدات سازمان در مقایسه با دیگران وسپس رقابت با آن هاست.مقایسه سیستم هاو فرایند های ارائه خدمات با سازمان های دیگری که همین خدمات را ارائه می دهند به سازمان های دولتی کمک می کند تا راه های بهبود را شناسایی کنند.نکته ای که در مقایسه و ارزیابی وجود دارد این است که شاخص ها وسودمندی آن ها با گذشت زمان تغییر می کند.بنابراین ،باید به صورت ادواری سودمند و دقت شاخص ها ی سازمان ارزیابی ،ودر صورت نیاز تغییر داده می شود .با این حال،بایدسعی کرد که مقایسه پذیری در طول زمان حفظ شود.

7_8.تعیین اهداف عملکرد                                                             

 پس ارزیابی دستاور های دیگران،می توان عملکرد راباسازمان هایی که برای مقایسه  برگزیده شده اند مقایسه و اهدافی را برای بهبود تعیین نمود.ولی در تعیین اهداف عملکرد باید ملاحظات زیر مد نظر قرار گیرد:

_الزامات قانونی سازمان کدام است.

_مشتریان چه می خواهند.

8_8تحلیل داده ها و ارزیابی عملکرد

پس از تعیین اهداف،سازمان ها باید به ارزیابی نتایج بپردازند و آنها برای تعیین نیاز به تغییر استفاده کنند.فرایند کسب داده ها و سازمان دهی اطلاعات به گونه ای که نتیجه گیری میسر باشد تحلیل داده ها نام دارد.

در تحلیل داده ها نیز باید ملاحظات زیر را در نظر گرفت:

_باید همه عوامل تاثیر گذار بر عملکرد ارزیابی شود.

_از نظرات کارمندان و دست اندرکاران برنامه ها درباره ی نتیجه گیری ها استفاده کرد.

البته،در تحلیل داده ها نباید این نکته را از نظر دور داشت که این داده ها ممکن است نشان دهنده ی رابطه ی میان خدمات وحاصل کار سازمان باشد.

9-8.استفاده از شاخص عملکرد به عنوان ابزار مدیریتی

مدیران و تصمیم گیران باید از شاخص های عملکرد استفاده کنند.سیستم سنجش عملکرد که به خوبی طراحی شده باشد می تواند از فعالیت های بسیار همچون برنامه ریزی،بودجه ریزی،ارزیابی قرداد ها،هدایت ارزیابی واحد کار یا کارمندانو...حمایت کند.

برای پایبندی مدیریت به استفاده از اطلاعات در استفاده از شاخص های عملکرد موارد زیر اهمیت اساسی دارند:

_ارایه آمزش در مورد شیوه طراحی شاخص ها و استفاده از آن توسط کارکنان.

_استفاده از عملکرد در سیستم های اطلاعاتی مدیریتی.

_تنظیم سیستم های منابع انسانی در راستای تاکید بر نتایج.

10-8.گزارش عملکرد

اطلاعات عملکرد می تواند به کاهش بدبینی مردم در باره ی برنامه های عملکرد دولت کمک کند.

در ارایه گزارش عملکرد باید موارد زیر را درنظر گرفت:

_گزارشات باید ساده و معنادار باشد و کاربران بتوانند به راحتی از آن ها استفاده کنند.

_فرایند گزارش دهی منظمی ایجاد و در سیستم های مدیریت گنجانده شود.

جمع بندی و نتیجه گیری:

وجود شاخص های عملکرد یکی از الزامات اساسی بودجه و برنامه ریزی عملیاتی محسوب می شود و می تواند در ارزیابی عملکرد فعالیت هایی که بودجه به آن ها اختصاص می یابد نقش اساسی ایفا کند.

شاخص ها به انواع مختلف از جمله شاخص های نتایج و خروجی ها قابل تقسیم بندی است.

استفاده مطلوب از شاخص های عملکرد مستلزم استقرار سیستم سنجش عملکرد است و این کار خود نیازمند طی مراحل ده گانه شامل تعریف شاخص،گردآوری،محک شاخص هاو... می باشد.

 

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 12:43  توسط نسیم احمدی و مهتاب فلاح  |  نظر بدهید

 

 

 

عنوان:

انواع بودجه ریزی و مفاهیم آن

 

استاد مربوطه:

خانم جمشیدی

 

گرد آورنده:

زهرا حیدری شلمزاری

 

شماره دانشجویی:

900222402

پاییز 93

فهرست مطالب:

 

-1 چکیده ........................................................................................ 3

 

-2 مقدمه  ........................................................................................ 4

 

-3 تعریف بودجه  ................................................................................ 6

 

-4 اصول بودجه  ................................................................................ 7

 

-5 مراحل بودجه ریزي  ........................................................................ 11

 

-6 روشهاي بودجه ریزي  ...................................................................... 13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده:

بودجه به عنوان مهمترین سند مالی دولت همواره مورد توجه نهادهاي تصمیم گیري بعنوان متولیان امر بودجه و نیز مردم به عنوان بهره مندان از درآمدهاي ملی بوده است. نظام بودجه ریزي به عنوان یک ابزار مهم و حساس براي برنامه ریزي عملیات و فعالیت هاي دولت به موازات رشد و توسعه دولت و جامعه مراحل و تحولات مهمی را پشت سر گذاشته و امروزه بصورت یک نظام پیچیده فنی و مالی در آمده است.

مفهوم بودجه ریزي از سالیان بسیار دور در ایران متداول بوده ، و ازآن در جهت پیشبرد و پیشرفت جامعه ایرانی استفاده میگردیده است .تعریف بودجه و اصول مرتبط با آن ، مراحل بودجه ریزي در ایران و نیز روشهاي بودجه ریزي مرسوم از جمله موارد مورد بحث در این تحقیق می باشد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه:

تهیه و تنظیم بودجه با پیدایش دولتها همراه بوده است و در ایران سابقه طولانی براي شکل اولیه آن وجود دارد . ایرانیان در کشور داري و ترتیب دفاتر دیوانی و گرفتن باج و خراج و عوارض گمرکی و اجراي اصول مالی تبحر داشته اند . بسیاري از ملتها ترتیب کارهاي دیوانی را از ایرانیان گرفته اند ، ولی در تاریخ مالیه و اقتصاد کهن ایران به درستی بررسی و پژوهش نشده است .

بودجه شاهرگ حیاتی دولت است ، زیرا دولت تمام فعالیتهاي مالی خود ، اعم از کسب درآمد و پرداخت هزینه براي اجراي برنامه هاي متعدد و متنوع خود را در چارچوب قانون بودجه انجام می دهد . بنابراین بودجه آیینه تمام نماي همه برنامه ها و فعالیتهاي دولت بوده و نقشی بسیار مهم و حیاتی در توسعه اقتصاد ملی ایفا می نماید.

نظام بودجه ریزي به عنوان یک ابزار مهم و حساس براي برنامه ریزي عملیات و فعالیت هاي دولت به موازات رشد و توسعه دولت و جامعه مراحل و تحولات مهمی را پشت سر گذاشته و امروزه بصورت یک نظام پیچیده فنی و مالی در آمده است . این نظام در آغاز پیدایش خود به علت محدودیت حوزه فعالیت دولت و به علت نگرش منفی جامعه نسبت به فعالیتهاي دولت،عمدتا" یک ابزار سیاسی بوده و از دهه سوم قرن حاضر به علت رواج اقتصاد (کنیزي) که دولت را به مداخله در فعالیت هاي اقتصادي و سرمایه گذاریهاي اجتماعی تشویق و ترغیب می نمود و حاکمیت دولتهاي پارلمانی توانسته بود تا حدودي اعتماد مردم را جلب کند ، بودجه دولتی به عنوان ابزار اقتصادي و مالی علاوه بر نقش هاي سیاسی ، نقش هاي اقتصادي و مالی را نیز به عهده گرفت و بالاخره با گسترش فعالیتهاي دولتی در همه جنبه هاي زندگی و بزرگتر و پیچیده تر شدن سازمانهاي دولتی و

پیشرفت روشها ي مدیریت و برنامه ریزي و ظهور تکنولوژي اطلاعاتی ، امروزه نظام بودجه ریزي یک سیستم پیچیده اي از طرحها و برنامه هاست و بودجه علاوه برنقشهاي سیاسی و اقتصادي ، نقش حساس و مهم برنامه ریزي را نیز عهده دار شده است و امروزه بودجه منعکس کننده انواع برنامه ریزي سیاسی ، اقتصادي ، اجتماعی و فرهنگی جامعه است .

 

 

گذشته از موارد فوق امروزه نظام بودجه ریزي به علت گستردگی و پیچیدگی سیستم طرح ها و برنامه هاي بودجه ، جنبه هاي فنی و تکنیکی بودجه که شامــل انواع برنـامه ریزیها (خطی و غیر خطی ) ، استفاده از انواع مدلهاي کمی ، آماري و ریاضی و انواع نرم افزارهاي رایانه اي براي تصمیم گیري هاي بودجه اي می شود ، از اهمیت و اولویت ویژه اي برخوردار است که بدون آموزش لازم ، استفاده ي مفید و موثر از آنها ممکن نیست.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعریف بودجه:

کلمه "بودجه"  از زبان فرانسه ریشه گرفته و سپس در زبانهاي انگلیسی و فارسی وارد شده است . معناي لغوي آن در فارسی کیف و یا کیسه چرمی است که صورت دریافتها و پرداختهاي کشور در آن قرار دارد . در متون تخصصی ، بودجه به عنوان سندي تعریف می شود که شامل واژه ها و ارقامی است که هزینه ها را به اهداف معین ارتباط می دهد . اگر درخواست هاي بودجه ، جمع آوري شده و طبق دستورالعملها به مصرف برسند و اگر فعالیتها به نتایج مطلوب بیانجامد ، هدف بیان شده در سند بودجه ، تحقق یافته است . بنابراین بودجه یک پیوستگی بین منابع مالی و رفتار انسانی براي تحقق اهداف و خط مشی ها ایجاد می کند . بدین ترتیب بودجه ریزي عبارت است از: تبدیل منابع مالی به اهداف انسانی . به بیان دیگر بودجه به مجموعه اي از اهداف و برنامه ها به همراه قیمت هاي مربوط به آنها اطلاق میگردد. در واقع بودجه شرحی از کالاها و خدماتی است که دولت در طی دوره یکساله خریداري می کند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اصول بودجه:

بودجه هم مانند دیگر رشته هاي علوم اقتصادي تابع اصولی است که منظور از این اصول لزوم رعایت قواعد و تشریفاتی است تا بودجه تنظیمی وسیله مفید و قاطعی به منظور کنترل و شناسایی دخل و خرج دولت باشد . فلسفه وجودي این اصول براي جلوگیري از حیف و میلها و به منظور نظارت و کنترل مالی پارلمان است .

 

این اصول عبارتند از:

 

-1 اصلسالانهبودنبودجه:

بودجه یک پیش بینی و برآورد و تخمین براي آینده است، پس داراي بعد زمانی است یعنی ابتدا و انتهاي این برآورد مشخص می باشد. معمولا اًین دوره ملی یکسال شمسی است. یعنی دخل و خرج دولت براي یکسال پیش بینی میشود و یکبار براي تمام سال مورد تصویب پارلمان قرار میگیرد.

 

-2 اصلوحدتبودجه:

براي آنکه کارهاي مکرر و پراکنده موجب اتلاف وقت دولت و مجلس نشود، دراین اصل توصیه میشود فقط یکبار بودجه ي واحدي دریک مجموعه به تصویب برسد به طوري که حاوي تمام عملیات دولت باشد به عبارت دیگر براي یکسال مالی بایستی یک لایحه بوجه تنظیم شود و کلیه دخل و خرج دولت در سندي واحد ارائه گردد. متمم بودجه یکی از موارد استثناء براصل وحدت بودجه است.

]

-3 اصلجامعیتبودجه:

اصل جامعیت بودجه از مهمترین اصول بودجه است، به منظور تأمین صراحت و دقت دولت در تنظیم و اجراي بودجه است. برپایه این اصل، بودجه باید به صورت کامل و براي همه دستگاههاي دولتی اعم از وزارتخانه ها مؤسسات دولتی و همچنین شرکتهاي دولتی و مؤسسات و نهاد هاي عمومی غیردولتی به صورت یک جا تهیه و به مجلس قانون گذاري تقدیم گردد. از زمان انتقال بودجه از وزارت دارائی در سال 1334 به سازمان مدیریت و برنامه ریزي کشور اصل جامعیت تحقق یافت و بودجه کل کشور تقدیم پارلمان وقت گردید. اصل کلیه » : جامعیت بودجه در قانون اساسی جمهوري اسلامی ایران دراصل پنجاه و سوم چنین تعریف نموده است دریافتهاي دولت در حسابهاي خزانه داري کل متمرکز میشود و همه پرداختها و حدود اعتبارات مصوب«.  به موجب قانون انجام میگیرد.

 

-4 اصلشاملیت یاتفصیل:

دراین اصل توصیه میشود که بودجه دولت باید به صورت مشروح به ریز و جزء و به تفصیل تهیه وتنظیم و به مجلس پیشنهاد گردد و براي آگاهی عموم انتشار یابد. بودجه باید به طور مشروح به صورت دستگاهی و موضوعی درآمدها را طبقه بندي و هزینه هاي هردستگاه را در قالب برنامه ها و مواد هزینه بصورت جاري و عمرانی و اعتبارات عمرانی به صورت ملی و استانی یا شهري و روستائی در لایحه ي بودجه درج و به مجلس قانون گزار پیشنهاد نماید.

تقسیم شدن بودجه به امور، فصول، برنامه ها و... و الزام دولت به پیشنهاد چنین بودجه تفصیلی و تصویب بودجه تفصیلی از طرف مجلس یا کمیسیون بودجه فقط براي امکان رسیدگی دقیق نیست، بلکه علت دیگري هم دارد و آن وادار کردن دستگاه اداري است به اینکه درآمد هاي عمومی را به همان وصفی که به تصویب رسیده به مصرف برساند. یعنی اصل تفصیل، اصل تخصیص را نیز دربر دارد که ذیلاً بیان میگردد.

 

-5 اصلتخصیصوعدمتخصیص:

الف- اصل تخصیص:  برطبق این اصل، تمام ارقام مندرج در قانون بودجه باید به همان وضع و ترتیبی که در بودجه تعیین شده و مجوز آن صادر شده، وصول یا به مصرف برسد. اصل تخصیصی هیچ گونه تغییر یا انعطاف و جابجائی را نمی پذیرد و خود را موظف و متعهد می دارد که به همان صورتی که به تصویب قوه مقننه رسیده است به مرحله ي اجرا درآورد.

 

ب- اصل عدم تخصیص:  این اصل به منزله عکس اصل تخصیص نیست، این اصل درواقع الهام بخشی از اصل جامعیت بودجه است. بنابر اصل عدم تخصیص هیچ درآمدي نباید براي هزینه خاصی تخصیص داده شود و هیچ هزینهاي نباید از درآمد بخصوصی تأمین شود. به عبارت دیگر کلیه درآمد هاي دولت باید به خزانه واریز گردد و از درآمد عمومی دولت براي هزینه هاي دولت تأمین اعتبار شود. این اصل هیچ وقت بصورت قاطع در کشور اجرا نشده و هنوز هم اجرا نمیشود.

 

-6 اصلانعطافپذیري:

به زبان مالی اصل انعطاف پذیري یعنی اصلاح بودجه و آن عبارت است از:  تغییر و جابجایی در موارد هزینه و برنامه هاي دستگاه بدون آنکه در جمع اعتبارات مصوب تغییري بعمل آید و منظور آن است که مبلغی از بعضی مواد و برنامه هاي دستگاهی کسر و به همان مبلغ به پارهاي از مواد برنامه هاي دیگر اضافه شود بدون آنکه در جمع اعتبارات مصوب تغییري بعمل آید. بوجود آمدن اصل انعطاف همزمان با معرفی بودجه برنامهاي و بودجه عملیاتی آغاز شده است. هم اکنون آنچه اهمیت دارد پیشرفت سریع عملیات یا تحصیل حداکثر استفاده از نیروي انسانی و منابع دیگر است (نقش بودجه در مدیریت) بنابراین نباید شکل قانون بودجه به صورت مواد هزینه و مانند آن از تحرك مدیر بکاهد.

 

-7 اصلتخمینیبودندرآمدها:

درآمدهاي پیش بینی شده در بودجه جنبه تخمینی دارد و این بدان معنی است که منظور شدن مبلغی به عنوان درآمد در بودجه کل کشور مجوزي براي وصول از اشخاص حقیقی و حقوقی نمیشود و در هرمورد نیاز به مجوز قانونی دارد و پیش بینی به هرمیزان مانع وصول درآمد هاي بیشتري از منابع مربوط نیست. لکن وصول مبلغ بیشتري خارج از ضوابط تعیین شده در قانون از افراد حقیقی و حقوقی خلاف است.

 

-8 اصلتحدیديبودنهزینه ها:

منظور از اصل تحدیدي بودن هزینه ها آن است که حداکثر پرداختها در حد اعتبار مصوب می باشد و تجاوز از آن ممنوع است. به عبارت دیگر تصویب اعتبارات اجازه خرج است نه تکلیف. لذا میزان تعهد براي دستگاه هاي اجرائی حداکثر برابر تخصیص اعتبار می باشد و تخصیصی اعتبار حداکثر برابر اعتبارات مصوب در سند بودجه است و رابطه زیر در هر مقطع زمانی طی یکسال مالی باید همواره برقرار باشد. اعتبار مصوب  (تخصیص اعتبار)  هزینه قطعی و تعهدات.

 

 

 

-9 اصلتعادل:

همان گونه که از اسم این اصل استنتاج میگردد به حفظ موازنه بین درآمدها و مخارج دولت می پردازد بصورتی که دولت بتواند بدون استقراض، تعهدات مالی خود را بپردازد. بعبارت دیگر بودجه دولت بایستی نه کسر داشته باشد و نه اضافه. منظور از کسري بودجه، فزونی هزینه ها بر درآمدها و مازاد بودجه بیانگر فزونی درآمدها بر هزینه هاست.]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مراحلبودجه ریزي:

بودجه هر کشوري معمولاً از چهار مرحله جدا گانه ذیل تشکیل میگردد که مجموع این چهار مرحله را می نامند و به ترتیب عبارتند از: "سیکل بودجه " و یا" دوره بودجه "

 

-1 مرحلهتهیهوتنظیموپیشنهادبودجه:

این مرحله مهمترین، اساسی ترین و فنی ترین مرحله از مراحل بودجه است. لیکن این نکته قابل ذکر است که هرقدر بودجه بصورت علمی و فنی و دقیق تهیه شود ولی دقیقا به مورد اجرا درنیاید نتیجه اي عاید نمی گردد و این مشکل اکثر کشورهاي درحال توسعه می باشد.

 

-2 مرحلهتصویب بودجه:

لایحه بودجه پس از بررسیها و کارشناسی لازم توسط رئیس دولت جهت تصویب به مجلس شوراي اسلامی تقدیم میگردد. تصویب بودجه از وظایف و اختییارات قوه مقننه است و تصویب بودجه به معناي تصویب سیاستها، برنامه ها و خط مشیهاي کشور می باشد. درواقع بودجه آئینه تمام نماي هدفها، وظایف و عملیات دولتهاست. بودجه یکی از قويترین وسایل کنترل قوه مجریه توسط قوه مقننه محسوب می گردد و یک اصل جهانی در همه کشورهاست.

 

-3 مرحلهاجرايبودجه:

اجراي بودجه از وظایف و اختیارات قوه مجریه است که پس از تصویب بودجه در مجلس و ابلاغ آن به دولت طی عملیات ذیل جهت وصول درآمدها و پرداخت هزینه ها اقدام می نماید.

]

الف- ابلاغ بودجه

ب- مبادله موافقت نامه فعالیت هاي جاري و طرحهاي عمرانی

ج- تخصیص اعتبار

 

 

 

-4 مرحلهنظارتبربودجه:

آخرین مرحله از اجراي بودجه مرحله نظارت می باشد. همان گونه که اشاره شد بودجه بیان اهداف، سیاستها و خط مش هاي دولت هاست و قوه مقننه با دادن این مجوز و مأموریت به دولت می خواهد آگاهی یابد تا چه میزان دولت به سمت اهداف پیش بینی شده و یا دورشدن از آن متمایل است. نتیجه حاصل از نظارت حسن تنظیم، اجرا و ارزشیابی عملکردهاي مالی، فعالیتهاي اجرائی و عملیاتی بوده و راه را براي انجام اصلاحات موردنیاز در سیستم بوجود می آورد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روشهايبودجه ریزي:

از نظر تکنیک تهیه و تنظیم بودجه بر حسب هدف ها و انتظاراتی که در طی دوران متمادي سپري کرده است سیر تحولی گوناگونی داشته است که به ترتیب تکامل بصورت ذیل می باشد.

 

-1 بودجهمتداول (سنتی(:

بودجه اي که در آن اعتبارات هر سازمان دولتی به تفکیک فصول و مواد هزینه مشخص میگردد. دراین روش بودجه ریزي، نوع و ماهیت هزینه ها نشان داده میشود، ولی مشخص نمیگردد که هر هزینه براي نیل به کدام هدف و منظور یا اجراي کدام برنامه یا فعالیت خاصی انجام شده است. به تعبیري بودجه عمده روي درون دادهها (INPUT) متمرکز است.

]

-2 بودجه ریزيافزایشی:

در این سبک بودجه ریزي حجم عملیات دستگاه را ثابت فرض میکنند و افزایش یا کاهش هزینه ها را در برابر حجم عملیات ثابت مقایسه و برآورد می نماید. درصورتی که در بودجه حجم عملیات توسعه یابد یا وظیفه ي جدیدي به دستگاه اجرائی محول گردد آثار مالی آن به تفکیک در بودجه منظور میگردد.

 

-3 بودجهبرنامهاي PLANNING PROGRAMING BUDGETING:

این روش از سال 1949 در آمریکا به منظور اصلاح مدیریت سازمانهاي حمایتی عنوان گردید. دراین سبک بودجه ریزي عملیات سازمان به شکل برنامه ي کار تنظیم ،و براي هر برنامه کار، اعتبار منظور میگردد. لازم به ذکر است که در بودجه برنامه اي برخی از کشورها، فقط برنامه ها به فصول در موارد هزینه تقسیم میشوند، درحالی که در برخی دیگر از کشورها، فعالیتها و طرحها نیز بصورت فصول و مواد هزینه پیش بینی می گردند.

 

-4 بودجهعملیاتی performance budgeting:

بودجه عملیات یا بودجه برحسب عملیات روشی دقیق تر و روشن تري از بودجه برنامه اي است که عبارت است از:  بودجه اي که براساس وظایف، عملیات و پروژه هائی که سازمانهاي دولتی تصدي اجراي آنها را عهده دارند تنظیم میشود. در بودجه ریزي عملیاتی علاوه بر موارد فوق حجم عملیات و هزینه هاي اجراي عملیات دولت و دستگاه هاي اجرائی طبق روشهاي علمی مانند حسابداري قیمت تمام شده محاسبه و اندازهگیري میشوند.

 

اساس بودجه ریزي عملیاتی بر پایه چهار اصل زیر استوار است:

 

الف- روشاندازهگیري کار work measurement

ب- حسابداري قیمتتمام شده cost accounting

ج- استفاده از نورمها norms

د- استفاده از استانداردها standards

 

-5 بودجه ریزيطرحوبرنامه planning programming budgeting system p.p.b.s:

این روش از سال 1960 در آمریکا پایه گذاري شد. با اجراي این روش اعطاي اعتبارات به واحد اجرائی میتوان ppbs مستلزم شناخت امکانات موجود دستگاه اجرا کننده، مورد تأکید قرار گرفت. با استفاده از برنامه ریزي، طرح ریزي، بودجه نویسی، اطلاعات و کنترل مدیریت و ارزشیابی برنامهاي را به هم مرتبط ساخت و درعین حال نسبت به تجزیه و تحلیل سیستماتیک هر یک از عناصر تأکید کرد.

 

-6 بودجه ریزيبرمبنايصفر zero- base budgeting:

در این روش بودجه ریزي که از سال 1970 در آمریکا پایه گذاري شد رعایت تناسب حجم عملیات دستگاه ها و مؤسسات حمایتی با وظایف محول شده به آنها مورد تأکید می باشد و درواقع یک نوآوري در امر مدیریت اداري ارگان هاي دولتی و نیز مکملی بر سیستم  ppbs  می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

منابع:

 

-1 بودجه ریزي دولتی- فریدون صراف.

 

-2 بودجه ریزي دولتی در ایران- علیرضا فرزیب.

 

-3 فراگرد تنظیم تا کنترل بودجه- اسفندیار فرجوند.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 12:42  توسط نسیم احمدی و مهتاب فلاح  |  نظر بدهید

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 21:23  توسط نسیم احمدی دهکردی و مهتاب فلاح  | 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 21:20  توسط نسیم احمدی دهکردی و مهتاب فلاح  | 

دانشگاه پیام نور
مرکز شلمزار
عنوان پروژه:
تاثیر آمیخته بازاریابی بر توسعه فروش از دیدگاه مصرف
کننده
استاد راهنما:
سرکار خانم جمشیدی
نام دانشجو:
بهناز صیفی شلمزاری
دانشجویی کارشناسی
رشته مدیریت بازرگانی
پاییز93مقدمه
در بازاریابی پیچیده و رقابتی فعلی،
کسب شهرت و اعتبار بسیار دشوار و از
دست دادن آن بسیار آسان است. شرکتهای
درون گرا، نسبت به تحوالت سریع بازار،
رقبا، نظام توزیع، رسانه های جمعی و
فناوریهای جدید، عالئق و سلیقه های
مشتریان و انتظارات آنها از محصوالت
شرکت بینش و آگاهی الزم را بدست از طرف دیگر شرکتهای برون گرا، شرکتهایی
هستند که در پی تأمین رضایت مشتریان
هستند. رسالت واقعی واحدهای بازاریابی
آنها درک نیازها و خواسته های مشتریان و
ارائه راهکارهایی برای تولید محصوالتی
متناسب با آن نیازها و خواسته هاست.
شرکتهای برون گرا شرکتهایی هستند که صرفا
به دنبال فروش نیستند، بلکه به دنبال
رضایت بلندمدت مشتریان از طریق ارائه
محصوالتی با کیفیت برتر همراه با نیل به
اهداف بلندمدت و حیات مستمر خودشان هستند
)کاتلر، آرمسترانگ، 1379، ص86)هدف
بازاریابی یک وظیفه مدیریتی است.
بازاریابی بر رسیدن به اهداف مشتریان
در کنار رسیدن به اهداف سازمان تأکید
دارد. بازاریابی با درک نیازهای
مشتریان، توسعه محصوالت و خدمات برای
رفع این نیازها، قیمت گذاری کارای
محصوالت و خدمات، اطالع رسانی به مشتریان
در مورد قابلیت دسترسی به این محصوالت و
خدمات، تحویل کارا و اطمینان ازبنابراین بازاریابی باید یک جزء ضروری در
شرکتها باشد. اما بسیاری از شرکتها تفسیر بدی
از بازاریابی دارند. بعضی ها بازاریابی را
تقلب، اسراف گر، مزاحم و غیر حرفه ای می دانند.
بعضی ها نیز آن را معادل با تبلیغات و فروش
می دانند. اما در سالهای اخیر بازاریابی از
تصویر قدیمی اش جدا شده و امروزه به طور
فزاینده ای به یکی از مهم ترین وظایف در کسب
اهداف سودآوری سازمانها تبدیل شده است. به طور
سنتی، تولید و فروش دو وظیفه مهم هر کسب وکاری
هستند. گرایش بعدی این بود که کارآفرینان
معتقد شدند کیفیت محصوالت یا خدمات تنها عاملی
است که فروش آنها را تعیین می کند. اما این نیزبازاریابی، فرآیند پاسخ گو برای شناسایی ،
پیش بینی و برآورده ساختن سودآور نیازهای
مشتریان است. با این شیوه سازمان قادر خواهد
بود محصوالت یا خدمات خود را مطابق با نیازهای
مشتریان قرار دهد و نه اینکه چیزی را تولید کند
و انتظار رسیدن مشتریان را داشته باشد )شاوپنگ،
هوی مینگ، 1997، ص273(.
محصول )کاال و خدمت( باید مطابق با مزایای مورد
انتظار مشتری باشد. قیمت باید متناسب با
تواناییهای خریدار باشد. این محصول باید در
دسترس مشتری قرار گیرد تا در خرید آن دچار مشکل
نشود و در نهایت ترفیعات الزم نیز انجام گیرد تاپیدایش مفهوم P4در متون مختلف بازاریابی
مفهوم p 4به عنوان یک اصل مورد پذیرش واقع
شده است. p 4مخفف 4 واژه محصول(product) ، قیمت
(price)، ترفیع (promotion) و مکان (place) است.
مفهوم آمیخته بازاریابی برای اولین بار در
دهه 1950 به وسیله نیل بوردن معرفی شد و به
p 4معروف گشت )گرانروس، 1997، ص323(. آمیخته
بازاریابی بر مدل ها و روشهای سنتی مدیریت
بازار مانند روش کارکردگرای پویای آلدرسون
در کنار سایر روشهای سیستمی و نیز تئوری
پارامتر که توسط دانشگاه کپنهاگ در اروپا
توسعه یافت، غلبه کرد و روشهای جدید مانند آمیخته بازاریابی نمایان گر فعالیتهای
اساسی مدیران بازاریابی است. پس از
انتخاب یک بازار هدف، مدیران
بازاریابی باید یک برنامه سیستماتیک
برای فروش به مشتریان و ایجاد روابط
بلندمدت تدوین کنند )دویلی، 1995(.
برنامه بازاریابی از تصمیماتی راجع
به محصول، قیمت، ترفیع و توزیع تشکیل
می شود. اینها مهمترین نوع بخشهایی
هستند که مدیران بازاریابی برای رابینز (1991)یک واژه جایگزین برای
آمیخته بازاریابی به نامCs 4را
معرفی کرد که شامل مشتریان
)خریداران کاالها یا خدمات در بازار(
، رقبا )عرضه کنندگان جانشین برای
کاالها و خدمات(، ظرفیتها و شرکت )هر
دو اشاره به توانایی ارضای نیازهای
مشتری دارند) است. این لیست
طبقه بندی کامل تری را )1967( جز درعوامل نوین در آمیخته بازاریابی تئوریسین های
بازاریابی خدمات، مطالعات زیادی را در زمینه
تفاوت بین بازاریابی خدمات و بازاریابی
محصوالت انجام دادند )بری، 1980(. بخش عمده ای
از این تالشها صرف تأکید بر مفهوم آمیخته
بازاریابی و اینکه آمیخته بازاریابی خدمات با
آمیخته بازاریابی کاالها متفاوت است، شد. با
نشان دادن این نکته که بازاریابی خدمات
مستلزم تصمیمات متفاوتی نسبت به کاالهاست، این
اندیشمندان توانستند بازاریابی خدمات را از
بازاریابی کاالها متمایز سازند. درآمیخته
بازاریابی خدمات ما P 3دیگر شامل پرسنل،این توسعه مفهومی باعث ارزیابی مجدد
مدیریت بازاریابی سنتی و ایجاد مرزی
بین کاالها و خدمات شد .بدین ترتیب
محصوالت شامل کاالهای محسوس و خدمات
نامحسوس شد )گولد اسمیت، 1999، ص179( .
بسیاری از مدیران بازاریابی اساس
روابطشان را با مشتریان برمبنای رویه ای
که »فردگرایی«، »مشتری گرایی انبوه« یا
» شخصی سازی« نام دارد، قرار می دهند.
هسته انجام این سبک، تطبیق کاالها و رفتار خرید مصرف کننده رفتار خرید
مصرف کننده همواره به عنوان یک موضوع مهم
بازاریابی مطرح بوده است. اساس رفتار
مصرف کننده بر طبق 5 مرحله زیر است :
1- شناسایی مشکل
2- جستجوی اطالعات
3- ارزیابی گزینه ها
4- تصمیم خرید
5- رفتار پس از خرید )کونستانتینیدیس،
)111ص ،2004مدل رفتار خرید مصرف کننده و متغیرهای
تأثیرگذار بر آن را به خوبی نشان می دهد.
این مدل مورد پذیرش متخصصان بازاریابی
قرار گرفته است و پایه و اساس رفتار
خرید مصرف کننده بر مبنای این مدل است.
)اسمیکین، 2000، ص154(
همان گونه که در این مدل مشاهده می شود،
محرکهای فردی )اجتماعی، روانی و فردی( و
محرکهای بیرونی )محیطی، سازمانی و بین
فردی( در مراحل مختلف رفتار خریدگرایش خریدار
به طور کلی خریدار در خرید کاالها و خدمات از
طرفی اطالعات کاملی از عوامل آمیخته بازاریابی
ندارد و از طرف دیگر به دنبال به دست آوردن
مزایایی از محصوالت ارائه شده است. گرایش
خریدار به فرآیندی اشاره دارد که در آن مشتری
بالقوه با تفکر، ارزیابی، مشورت و درنهایت
تصمیم درمورد منبع مناسب عرضه، برای خرید
محصول اقدام می کند. فرآیند منبع یابی مشتری را
»گرایش خریدار« می نامند. گرایش خریدار به طور
کلی 5 بعد دارد که شامل ارزش، کارایی، مقدار،ارزش
جدا از ویژگیهای آشکار ارزش مانند کیفیت،
مناسب بودن برای هدف، اطمینان و غیره،
قیمت، عملکرد و شهرت عرضه کننده نیز برای
خریدار مهم است. به عالوه خریداران به دنبال
ظرفیت فنی و ویژگیهای سمبولیک مانند
منحصربه فرد بودن، غیر قابل جانشین بودن و
جایگاه مارک هستند. اما مالحظات دیگری نیز
در این بین وجود دارد. ارزش صرفا به پول
بستگی ندارد و مسائل دیگری نیز برای
خریدار مهم هستند. مانند تالش فیزیکی، کارایی
منبع مشروع و کارآمد عرضه محصول، می تواند به
نزدیکی شخص به منبع بستگی داشته باشد.
بنابراین مسافت برای خریدار مهم است .مسافت نه
تنها به دسترسی، انتخاب، آزادی برای انتخاب و
استطاعت خریدار بستگی دارد، بلکه به زمان که
غالبا مهم ترین عامل است نیز بستگی دارد.
قدرت و شهرت براند، قابلیت تکرار خرید، نتایج
خرید و شکل قفسه ها نیز در کارایی مؤثر هستند.
کارایی در مجموع زمانی حادث می شود که خریدار
قابلیت دسترسی کلی به عرضه کننده را مطابق با مقدار
یکی از مشکالت مرتبط با مدل هدف گذاری که در
بازاریابی مشاهده می شود، ماهیت محدود بعضی از
محصوالت )کاالها و خدمات( برای تحویل به خریدار
است. برای مثال مکانیکی که به یک قطعه نیاز
دارد و مجبور است یک سری کامل از این قطعات را
خریداری کند و یا فردی که قصد رفتن به مهمانی
و اجاره یک لباس برای یک شب مهمانی را دارد.
اما مجبور است لباسی را که حداقل مدت اجاره آن
سه روز است را تحویل بگیرد. اینها نمونه هایی
از صرفه جویی به مقیاس در فروشگاه ها است و به
نظر می رسد نمی تواند نظر مساعد خریدار را جلب تنوع
مشتریان نیاز به آزادی انتخاب دارند .توانایی
انتخاب غالبا به وسیله تولیدکنندگان کاالها و
خدمات و نیز بازاریابان نادیده گرفته می شود.
انتخاب، حق مسلم مشتری و عامل ضروری در
بازاریابی اثربخش است. بسیاری از اشخاص در
انتخاب هایشان دارای محدودیت هستند. درک عمیق تر
بعد تنوع می تواند باعث ایجاد دیدگاه وسیع تر از
مصرف کنندگان شود. اما انتخاب را نه تنها با
ارائه تنوع محصولی، بلکه با تنوع قیمت، تنوع
شیوه های پرداخت و تحویل، تنوع خدمات پس از
فروش، بیمه، گارانتی و ... نیز می توان تضمین مزایا
مشتریان مزایای محصول را مشاهده می کنند
و در صورتی که آن را مطابق با انتظارات
خود دریابند، روابطشان را با
ارائه کننده ادامه می دهند. ماهیت اصلی و
منسجم فرآیند منبع یابی به این بستگی
دارد که مشتری تشخیص دهد منبع مورد نظر
او بهترین مزایا را ارائه کرده است.رفتار خریدار و آمیخته بازاریابی
برای تعیین ارتباط بین رفتار خریدار و آمیخته
بازاریابی، معیارهای مشخص کننده گرایش خریدار و
عناصر آمیخته بازاریابی در انطباق با یکدیگر
در یک ماتریس تجزیه و تحلیل می شوند.
ساختار این ماتریس یک روش یکپارچه برای
بازاریابی و ارتباط مستقیم بین گرایش خریدار
)V5( و عناصر آمیخته بازاریابی )p4( است.
بازاریابی بیان می دارد که هر محصول را می توان
با یک مجموعه مجزای آمیخته بازاریابی تشریح
کرد. با تخصیص منابع سازمانی به ارائه کاالها ونتیجه گیری
در دنیای رقابتی امروز شرکتها برای کسب مزیت
رقابتی باید توجه باالیی به مشتریان و رفع
نیازهای آنها )بهتر از رقبا( داشته باشند. از
طرفی مشتریان در خرید محصوالت دارای گرایشهای
مختلفی هستند که باید آنها را در تنظیم
استراتژی های بازاریابی مورد توجه قرار داد. در
صورتی که عناصر آمیخته بازاریابی شرکت در
راستای اهداف مدنظر مشتریان قرار گیرد و منافع
مشتریان را عالوه بر منافع سازمان پوشش دهد،
شرکت از جایگاه رقابتی بسیار مناسبی در قیاس به عالوه گرایش خریدار به مدیران بازاریابی
نشان می دهد که تأکید استراتژیک آنها بر چه
مواردی و کجا باشد و البته این امر در صورتی
اتفاق می افتد که گرایش خریدار را به دقت مورد
بررسی قرار داده باشیم. به عالوه زمینه های
مدیریت بازاریابی، تحقیقات بازاریابی و توسعه
محصول را می توان تشخیص داد.
در نتیجه با بررسی گرایش خریدار و تعیین
ارتباط آن با آمیخته بازاریابی شرکتها،
فرصت هایی برای تعیین گرایش خریدار از دیدگاه
رفتار مصرف کننده با استفاده از این تکنیک حاصلمنابع
1. Richardson Barahem, Jonathan, Can consumer be predicted or are
they unmanageable? , International Journal of Contemporary
Hospitality Management, volume 16. number 3 , pp 159-165 , (2004)
2. Logman, Marc. , The LOGMAN model: a logical brand management
model, Journal of Product & Brand Management, Volume 13. number 2,
pp 94-104, (2004)
3. Granroos, Ch., The relationship marketing process, Journal of
Business & Industrial Marketing, volume 19. number 2 , pp 99-113
,(2004)
4. Constantinides, E., Influencing the online consumer,s behavior ,
Internet Research , volume 14 . number 2 , pp 111-126 , (2004)
5. Chan T, Cui,G. Consumer attitudes toward marketing in a
transnational economy, Journal of Consumer Marketing, Vloume 21.
number 1 , pp 10-26 , (2004)
6. Shoham, Aviv. , Makovec Brencic, Maija. Compulsive buying behavior
, Journal of Consumer Marketing , volume 20 . number 2 , pp 127-138 ,
(2003)
7. Vindigni, G. Janssen, M. Jager, W., Organic food consumption, British
Food Journal, Volume 104. number 8 , pp 624-642 , (2002)با تشکر و سپاس فراوان
+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 17:56  توسط نسیم احمدی و مهتاب فلاح  |  نظر بدهید

ارزش ویژگی های نام و نشان تجاری و عوامل موثر از دیگاه مصرف

چکیده
امروزه یکی ازبا ارزشترین دارایی های هر شرکتی را ارزش ویژه نام نشان تجاری ) بی کیو ( تشکیل میدهد
شرکتهای دارای جایگاهباال درارزشویژه نام نشان تجاری درذهن مشتریان، بهراحتیمی توانند درمیان
دیگر شرکتهای درصنعت مربوط به خودشان سودآور تر تلقی گردند. در این تحقیق سعی بر ارائه یک
تعریف کاربردی وروشن ازارزش ویژه نام ونشان تجاری از طریق بررس ی”مدل ارزش نام ونشان تجاری
دیوید آکر“ شده است.این مدل شامل چهار بعد آگاهی،کیفیت درک شده ،وابسته هاووفاداری بهنام
نشان تجاری می باشد کهبهتفصیل توضیح داده خواهند شد. بطورکلیدراین تحقیق به عوامل موثر بر
)بی کیو(وتعریف آن پرداختهمی شودودرادامه” ارزش ویژه نام ونشان تجاری مبتنی بر مشتریان“و
” ارزش ویژه نام ونشان تجاری مبتنی بر خرده فروشان“ یا )آر پی بی ای( ونیز مدلهای اندازه گیری ) بی
کیو ( مورد بررس ی قرار خواهند گرفت. در نهایت تالش شده است تا بهدرک واقعی از ارزش ویژه نام و
نشان تجاری کهدربازاریابی سودمند وکارا باشد،دستیافت.واژگان کلیدی:
۱- عالمتتجاری : لوگو،مارکتجاری یا طراحیبسته.
۲- ارزشویژهنام ونشان تجاری)بی کیو(: اثر تمایزی دانش برند بر پاسخمصرف کنندهبهبازاریابی برند
۳- ارزشویژهبرند مبتنیبر هویت: عالمتتجاری و هویتآن مبنای رشد ارزشویژهبرند
۴- ارزش ویژه برند از دید خرده فروش )آر پی بی ای(: برندهای قدرتمند از این نظر مهم هستند که مفاهیم با
ازرش کیفیت،صداقت وآگاهیازبرند را ازدیدگاه خردهفروشومشتری ایجادمی کنند.
۵- ارزشویژهبرند مبتنیبر مشتری: چگونگی ارزیابی مصرف کنندگان ازکل برندعالئم تجاری )برند( – معنی و تعریف
عالئم تجاری قدرتمند ایمنی و رشد طوالنی مدت، سود بادوام تر و ارزش دارایی بیشتری را ارائه می
کنند زیرا تفکیک بیشترقیمتهای باالتر، حجم فروش بیشتر، هزینه های کمترومقایس اقتصادی بیشتر
و ایمنی تقاضای باالتر حاصل میکنند. تعهد عالمت تجاری الزمه منافعی است که مصرف کنندگان
میتوانند ازتجربه محصوالت/ خدمات مارک تجاری که ماهیت آن را نشان می دهد، انتظار داشته
باشند. عالئم تجاری موفق آنهایی هستند که با محیط سازگاری بیشتری دارند وبنابراین دربلندمدت
و در مقابل رقابتهای موجود دوام بیشتری می یابند و رشد می کنند. فاکتور مهمی که بر انتخاب یک
مفهوم مارک تاثیر می گذارد نیازهای مصرف کننده است. ”پارک“ و همکارانش می گویند که مارکهای
تجاری اغلب ترکیبی ازمنافع نمادین، عملکردی و تجربی هستند. نیازهای عملکردی آنهایی هستند که
به دنبال حل مشکالت مربوط به مصرف می باشند مثال یک مشکل فعلی را حل کند و موقعیت ناامید
کنندهرا ازنو بسازد.تعریف ارزش ویژه برند
محققین متعددی تعاریف نسبتا متفاوتی ازارزشویژهبرند ارائهمی کنند. ارزش ویژه برند به صورت زیر
توصیف شده است:
1-مجموعه داراییهاوبدیهی های برند منتسببه یک برند ، نام ونمادکهازارزشارائه شدهتوسط یک
محصول یا خدمتبرای مشتریان شرکتمی کاهد یا بهآن می افزاید.
2- اثر تمایزی دانش برند بر پاسخمصرف کنندهبهبازاریابی برند و...........
3 -قدرتی کهبرند ممکن استدربازاراز طریق نام، نمادیا لوگو بهدستآورد. ارزش ویژه برند از دید خرده فروش
مفهوم آکر از ارزش ویژه برند در بستر خرده فروش ی منجر به یک مفهوم روان سنجی از ساختار ارزش
ویژه برند ازدید خرده فروش شد کهابعاد مرکزی ) آر پی بی ای( را ارزیابی می کند. این برای تولید کننده
به این معنی است که برندهای قدرتمند از این نظر مهم هستند که مفاهیم با ازرش کیفیت، صداقت و
آگاهی از برند راازدیدگاه خرده فروش ومشتری ایجاد میکنند. این یعنی معتبر بودن موجب کاهش ریسک
خرده فروش شده و همچنین بر عملکرد مالی یک برند از دیدگاه خرده فروش تاثیر دارد. بنابراین
تصمیم یک تولید کننده برای توزیع محصول از طریق عمده فروشهاونمایندگان فروش با تصویر خوب
درکشدهاز سوی عرضهکنندهبرای موفقیتبرند حیاتی استقیمت
ما دراین تحقیق قیمت را از دودیدگاه درنظرمیگیریم : مقادیر وسطح قیمت.افزایش فروش بطور قابل مالحظه و
قابل سنجش ی بر فروش تاثیرمی گذارد.درمقالهآقای آرتوربالدوف و همکارانش کهدر سال ۲۰۰۹ درنیویورک
انتشار یافته است بیان شده که مقادیر قیمت بطور منفی بر ) آر پی بی ای( تاثیر می گذارند، همانطوریکه
می توانند به سادگی با رقابت تنظیم شوند.افزایشات پی درپی قیمت ازدید خرده فروش ومشتری تاثیرمنفی دارند،
ثبات قیمت برای تولید کننگان و خرده فروشان مساله بسیار مهمی است. یافته های تحقیق بالدو ف همکارانش
رابطهمنفی را بین سطح قسمتو)آرپی بی ای( نشان میدهند. خردهفروشان درزنجیرهارزشنقش واسطهدارند،
و باید برهزینه های کسب سود رقابتی متمرکز شوند کهمستلزم مقایسهو مذاکره مداوم هزینه ها است. تنظیم
داخلی و خارجی سطوح باالی قیمتها سخت است. قیمتها همنطوریکه هزینهماده اولیهرا نشان می دهند، فرصت
ایجادارزش را برای خردهفروشان کاهش می دهند. این توضیح می دهد که چراقیمتهای باال بر ارزشویژ هبرند در
یک محیط خرده فروش ی تاثیرات منفی می گذارند. تولید کنندگان باید این جنبهازسیستمهای محر ک کلی را برای
خردهفروشان )مثال درتصمیماتی مثل فهرستوجوه، محرکهای فروش،فروشو حمایتفنی( بپذیرند.ارزش ویژه برند مبتنی بر مشتری
ایجاد ارزش ویژه برند اهمیت استراتژیهای بازاریابی را افزایش داده وموجب تمرکز مدیران ومحققان شده است. این
ارزش مفهوم مرکزی مدیریت برند استوديدگاهاي مختلفي را بررس ي
می کند. بحث قابل مالحظهای در مورد تعریف ارزش ویژه برند و ارزیابی آن وجود دارد. هرچند ارزش ویژه برند به
عنوان کاربری کلی است که مشتریان در یک برند در مقایسه با رقبایش می گذارند. کلر ارزش ویژه برند را به این
صورت توصیف می کند: یک مفهوم چند بعدی وپیچیده که مستلزم انواع مختلف معیارها است.معیارهای چندگانه
قدرت تشخیص تحقیق بازاریابی را افزایش می دهند.اوگفت که ارزش ویژه برند از دیدگاه بازاریابی یک ارزش مبتنی
بر مصرف کننده است. اخیرامفهوم ارزش ویژه برند برای ارزیابی اینکهمصرف کنندگان چگونهکل برند را ارزیابی می
کنند بکاربرده شدهاست. به ویژهاندازهگیری ارزش ویژهبرند مبتنی بر مشتری جنبهمهم و چالش برانگیزبرند گذاری
درنظرگرفتهمی شود.گرچه هیچ تکنیک تضمینی پیوستهای وجودنداردامامحققین ارزیابی ارزش ویژه برند را برمبنای
دیدگاه مشتریان بررس ی کرده اند.تحقیقات اخیر بر نیاز به بررس ی و ارزیابی ساختار ارزش ویژه برند مصرف کننده
محورتاکید کرده اند.محققان فرض کرده اند که درک مشتریان از برندها چند بعدی است و بسیاری از ابعاد تعریف
شده سادهبهنظر می رسندشخصیت و ارزش ویژه برند
مصرف کنندگان ازابعادشخصیتبرند بعنوان عوامل تعیین کنندهمرتبط ارزش افزوده برند استفادهمی کنند.
این تصویر ثابتی ازبرند را درطول زمان تضمین میکند وموجب میشود که مصرف کنندگان شخصیتهای خود را
مطرح کنند. مواقعی که شخصیت برند درذهن مصرف کننده بسیار فعال است نیز بررفتار ومواضع مصرف
کننده نسبت به برند تاثیر می گذارند. گرچه هیچ مدرکی در مورد ابعاد شخصیتی برند که مستقیما به
ارزش برند مربوط می شوند وجود ندارد اما تحقیقات مختلف اجزاء و پیامدهای ارزش ویژه برند را نشان می
دهند.مثالشخصیتبرند بر ترجیحاتبرند، تداعی/تمایز برند، اطمینان بهبرند ووفاداری بهآن اثر می گذارند
منبع
zartoshtadm.blogfa.com/post/250
09:00، 93/9/16 يكشنبه در شده گرفته
توسط مهتاب فالح

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 17:30  توسط نسیم احمدی و مهتاب فلاح  |  نظر بدهید

 
+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 20:38  توسط نسیم احمدی دهکردی و مهتاب فلاح  | 

 فاطمه شیروانی دانشجوی کارشناسی ترم 78 مدیریت بازرگانی

موضوع:بررسی تاثیر ارزش های محیطیو سبک زندگی به عنوان عوامل تایین کننده رفتار اکولوژیک مصرف کننده

 

امروزه محیط زیست به طور فزاینده اي به مسئله اي حیاتی و بسیار مهم براي همه اقشار مردم چه در
جایگاه
 مشتري و چه در جایگاه تولید کننده تبدیل شده است. پویایی و رقابت شدید و افزایش نگرانی نسبت به
محیط
 زیست و همچنین مقررات دولتی و افزایش آگاهی مصرف کنندگان، شرکت ها را بر آن داشت تا عالوه
بر
 سودآوري و فروش در رابطه با سالمت مصرف کنندگان نیز توجه کافی داشته باشند، چرا که در غیر
این
 صورت نمیتوانند به ادامه حیات خود بیاندیشند.تحقیقات نشان میدهد که افراد رفتار خریدشان را به خاطر
 مسائل محیطی اصالح کرده اند، از این رو شناخت ارزش هاي محیطی و سبک زندگی تغییر یافته
مصرف
 کنندگان در تمامی جوامعی که به سوي سبز ماندن حرکت میکنند حائز اهمیت میباشد. مدگرایی، روحیه ماجراجویی، عالقه به رهبري، عالقه به دانش، نگران
نسبت به محیط زیست، عادت هاي
 مصرفی سالم، شیوه زندگی بدون استرس. زمانی تصور بر این بود که سازمانها و تولید کنندگان صرفاً در مقابل سهامداران و کارکنان
مسئولند و یا اینکه
 میبایست بهترین محصول مصرفی را با قیمت پایینتر و کیفیت باالتر به دست مشتري برسانند
غافل از اینکه
 محصول چه آثار و عواقب ثانوي داشته باشد.در حال حاضر بازاریابی براساس مالحظات
اجتماعی و محیطی
 یکی از مهمترین فعالیتهاي شرکتها شده است. از نخستین سالهاي دهه 80 بازاریابی بر اساس
مالحظات
 اجتماعی و محیطی شهرت زیادي یافته است . قرن بیستم شاهد تحوالت اجتماعی و انسانی بی شماري بود. جمعیت جهان با رشدي نامتوازن به 6
میلیارد نفر
 رسید. در این قرن همچنین شاهد به وجود آمدن بازارهاي انبوه در کنار انفجار تولید انبوه براي ارضاي
نیازهاي
 این جمعیت عظیم بودیم. هدف اصلی این دوره افزودن بر رشد اقتصادي بود، زیرا تصور می شد
ثروتی که از
 این طریق به دست می آید می تواند براي افزایش کیفیت زندگی افراد در جوامع صنعتی و غیرصنعتی،
سرمایه
 گذاري شود.در ابتداي قرن21 ،پیامدهاي زیست محیطی و اجتماعی این نگرش تک بعدي به مقوله رشد
 اقتصادي، بیش از پیش نمایان شد. افزایش میزان گازهاي گلخانه اي جو زمین، ایجاد شکاف در الیه
ازن به
 وسیله گازهاي کلروفلوئوروکربن)CFC(، نابودي گسترده جنگلهاي بارانی و لیست طوالنی گونه هاي
 جانوري و اکوسیستم منقرض شده، تنها بخشی از اثرات مخرب بی توجهی به مسئولیت هاي اجتماعی  سبز بودن میتواند در نتیجه فشارهاي درونی و یا بیرونی رخ دهد
 از جمله فشارهاي بیرونی که باعث سبز بودن میشوند میتوان موارد زیر را نام برد:
1 -ارضاي تقاضاي مصرف کنندگان: امروزه شرکتها و سازمانها مجبورند به خاطر ارضاي نیازهاي مشتریان و
 عمل به مسئولیت اجتماعی و حمایت از حقوق مصرف کنندگان، مسائل مربوط به حفظ محیط زیست را در
 فعالیتهاي خود جاي دهند. مثال مک دو نالد نمونه بارزي است که به خاطر حمایت از حقوق مصرف کنندگان
 و ارضاي تقاضاي آنها ترکیب بستهبندیهاي خود را عوض کرده است.
2 ـ واکنش نسبت به اقدامات رقبا: هنگامی که یک شرکت در تولید محصوالتش مالحظات زیست محیطی را مد
 نظر قرار میدهد، شرکتهاي دیگر بایستی استراتژي هاي خود را در تولید محصوالتشان تغییر دهند و تدابیري
 را در راستاي سبز شدن اتخاذ کنند زیرا در غیر این صورت سهم بازارشان را از دست خواهند داد. سالمون و استوارت بازاریابی سبز را چنین تعریف میکنند: یک
استراتژي بازاریابی است که از طریق ایجاد
 مزایاي قابل تشخیص محیطی بر اساس آنچه که مشتري انتظار آن را
دارد از محیط حمایت میکند.
 انجمن بازاریابی آمریکا در سال 1976 بازاریابی سبز را چنین تعریف
 میکند: مطالعه جنبههاي مثبت و منفی بازاریابی روي آلودگی و کاهش
منابع انرژي و سایر منابع. ولی باید بیان
 نمود که این تعریف جامع نیست و بایستی تعریف جامع تري را بیان
کرد. شرکتها بوسیله تولید محصول جدید و استراتژي هاي خدمات ، مدل هاي تجارت و تجارت کامالً جدید
می
 توانند یک تقاضاي ساده براي محصوالت دوستار محیط زیست بسازند .
 شرکتها با سه روش می توانند خودشان سبز شوند : 1.فرآیندهاي ایجاد ارزش افزوده )سطح شرکت(
2 ، .سیستم هاي مدیریتی )سطح شرکت( و3.محصوالت )سطح محصول(
 سبز سازي فرآیند ارزش افزوده مستلزم طراحی شرکت، رفع برخی مشکالت آن، اصالح تکنولوژي و
 یا راه اندازي تکنولوژي جدید با هدف کاهش اثرات مخرب محیطی براي تمام مراحل است .
 در سیستمهاي مدیریتی شرکت ها باید قبول کنند شرایطی را براي کاهش اثر مخرب محیطی با
 فرآیندهاي ارزش افزوده ایجاد کنند . روشهاي زیر را براي تولید محصول نام بردند : بررسی هاي زیادي بر روي سطح شناخت و آگاهی از موضوعات زیست محیطی به عنوان
اجزاي شناختی
 نگرش هاي محیطی انجام شده است.واژه ي"آگاهی محیطی" یا "هوشیاري محیطی" براي این
بعد شناختی
 از نگرش به کار رفته است.این فرض که آگاهی و شناخت مصرف کننده، پیشگویی کننده ي
مهمی از رفتار
 سازگار زیست محیطی است در بررسی هاي زیادي تأئید شده است.بررسی هاي دیگر،
متغیرهاي بیشتر
 احساسی را مورد مطالعه قرار داده اند.واژه "نگرانی محیطی" بر گرایشات احساسی به عنوان
خشم و تنفر
 شخصی نسبت به تخریب طبیعت اطالق می شود.Hoyer در سال 2004 اظهار کردند که در بررسی مواردي که تصمیمات خرید مصرف کننده را
 تحت تأثیر قرار می دهد می بایست عقاید و باورهاي مصرف کننده نیز مورد بررسی قرار گیرد.ارزش
ها،
 عقایدي بادوام هستند که رفتار بدست آمد از آن ها خوب و مطلوب و شامل ارزش هاي محیطی می
باشد.
 ارزش هاي محیطی،اصلی ترین و مهم ترین نقش را در رفتار هاي سازگار با محیط ایفا می کنند،
ارزش ها
 عقاید افراد را تحت تأثیر قرار می دهد که این سپس با تأثیر گذاشتن بر روي هنجارهی آنان، به
رفتارهاي
 سازگار با محیط می انجامد. مطالعات اخیر نشان داده است که افرادي که به صورت محیطی هوشیار
هستند،
به نفع محیط رفتار نمی کنند، به طور مثال افراد ممکن است زباله هاي خود را به بیرون پرتاب
 لزوماً
کنند، اگرچه بسیاري از مشتریان حامی استفاده از محصوالت سازگار با
محیط زیست هستند، ولی سازگار با محیط
 زیست بودن فی نفسه یک محصول یا خدمت نمی باشد.هیچ یک از
مشتریان محصوالت سازگار با محیط
 زیست را تنها به خاطر اهداف زیست سازگارانه آن ها خریداري
نمی کند. زمانیکه این موضوع در چین مورد تحقیق قرار گرفت، این نتیجه
حاصل شد که افرادي که داراي درآمد بیشتري
نگرش هاي محیط زیست دوستانه بشري
 هستند، لزوماً
ندارند.همچنین شهروندانی که به ندرت درآمد کافی15
عالقه مند به پرداخت هزینه بیشتري
 براي زندگی دارند، اصالً
براي محصوالت نیستند، چه این محصوالت
 سازگار با محیط زیست باشند و چه مخرب آن. عالوه بر خواسته افراد که به قدرت که به قدرت خرید آن ها بر
میگردد، قابلیت عرضه محصوالت در بازار، به
 اندازه قابل قبولی از بازار نیز نیاز دارد. تحقیقات نشان می دهد که پاسخ دهندگانی که داراي سطح
تحصیالت بیشتري هستند، اطالعات بیشتري در
 مورد انواع محصوالت سازگار با محیط زیست دارند.
 با این حال ارجحیت خرید محصوالت سازگار با محیط زیست، از
محصولی به محصول دیگر بسیار متفاوت
 می باشد. تحقیقات نشان می دهد که بسیاري از محصوالت، صرف نظر از اینکه
سازگار با محیط زیست باشند یا خیر،
 قابلیت عرضه در بازار را ندارند.مسئله مهم براي بازاریاب محصوالت
سازگار با محیط زیست این است که
 تمرین محصول مرتبط را در بهترین مکان و با بهترین مکان و با بهترین
قیمت به فروش رساند.
 مطمئناً آموزش مشتریان در مورد اثرات مخرب و ناگهانی استفاده از
محصوالت ناسازگار با محیط زیست،
 اثرات مطلوبی خواهد داشت.  براي مطالعه موضوع مورد بحث، جامعه آماري دانشجویان به
عنوان طبقه یا قشري از مصرف کنندگان، جهت
 دستیابی به اهداف تحقیق استفاده نموده ایم و براي این کار، جامعه
ي آماري دانشکده هاي دانشگاه آزاد اسالمی
 قزوین می باشد که شامل دانشکده مدیریت وحسابداري، دانشکده
برق و رایانه، دانشکده صنایع و مکانیک،
 دانشکده عمران و معماري، دانشکده فنی و حرفهاي می باشد فرضیه اول: فرضیه شماره1: اشخاصی که اهل مد هستند، رفتار اکولوژیکی بیشتري
دارند.
 ن ، اهل مد بودن)مدگرایی( و رفتار اکولوژیکی)EB(
 • ضریب بین متغیرهاي پنها
نشاندهنده این است که
 اهل مد بودن)مدگرایی( تاثیري بر رفتار اکولوژیکی افراد ندارد.ضریب r
پیرسون=0,02(. این رابطه
 منفی با t= /406از tدر سطح معنی داري0/05 )1/96( کمتر است.
 فرضیه شماره2: اشخاصی که داراي روحیه ماجراجویی هستند، رفتار اکولوژیکی
بیشتري دارند. مسئله اصلی در این مطالعه دغدغه هاي محیط زیستی در ارتباط با
مصرف است تحقیق حاضر با این سئوال
 آغاز شد که چه متغیرهایی بر رفتار اکولوژیکی مصرف کنندگان
تاثیر می گذارد و موجب می شود تا آنها در
 مصرف محصوالت و کاالها مسائل اکولوژیکی و زیست محیطی
را مد نظر قرار دهند. اهداف این تحقیق به
 شرح زیر است : - تعیین چگونگی ارتباط سطح بهایی که افراد به جنبه هاي
اکولوژیک می دهند و رفتار اکولوژیکی که نشان
 خواهند داد.
 با توجه به هدف کلی ،محورهاي زیر براي دستیابی به هدف
پژوهش تبیین شده اند، به منظور ارزیابی رفتار
 اکولوژیک اهداف زیر بصورت فرعی دنبال می شود. - مشخص کردن میزان ارتباط هر یک از ابعاد ارزش هاي محیطی در ارتباط
با رفتار اکولوژیکی افراد
2 - شناخت میزان تاثیر گذاري ابعاد مختلف شیوه زندگی با رفتار اکولوژیکی
افراد
 به منظور دستیابی به اهداف مذکور، با مطالعات کتابخانه اي و منابع علمی ،
برخی از عوامل موثر بر رفتار
 اکولوژیکی افراد شناسایی شد که این عوامل در دو بعد ارزش هاي محیطی و
سبک زندگی تقسیم بندي
 می شود.و بر این اساس فرضیه هاي هفت گانه فوق تدوین گردید. نتایج حاصل از آزمون فرضیه هاي پژوهش به روش استنباطی و تعمیم نتایج بدست
آمده به جامعه آماري در
 بخش یافته هاي پژوهش ارائه گردیده است. داده ها با طیف لیکرت 5 گزینه اي)بین
1 تا 5( سنجیده شده اند و
 به منظور تعیین رابطه بین متغیر هاي مستقل و وابسته از آزمون چی دو کارل
پیرسن استفاده شد.
 مشخص شد که متغیرهاي مربوط به سبک زندگی شامل:1- مدگرایی 2- روحیه
ماجراجویی 3- عالقه به
 رهبري4- عالقه به دانش تاثیر معنی داري بر رفتار اکولوژیک ندارند، ولی
متغیرهاي مربوط به ارزش هاي محیطی ندارند . طالقانی، م.، رحمتی، ي.، 1389، تفکر بازاریابی سبز، بانک مقاالت حوزه مارکتینگ،
مجله توسعه
 مهندسی بازار گستر آتی
2 . دعایی، ح.، فتحی، ع.، شیخیان، ع.، مهر 1385 " بازاریابی سبز راهی به سوي رقابت
پایدار، تدبیر
173 شماره 
) Corporate Environmentalisms and the Greening ١٩٩٩(Bannerjee,s.B .٣ 
of
,Marketing:Implication for Theory and Practice in Charter, M.J.Polonsky 
nd, Green leaf,Sheffield٢
 ,M.J.(eds),Greener Marketing با تشكر از توجهتان

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم آذر 1393ساعت 20:36  توسط نسیم احمدی دهکردی و مهتاب فلاح  |